Controleer jouw verslaving met PraatmetHans.nl

Uitgelicht

– Alcohol – | – Cocaïne –

Hans-West

als je snapt hoe het zit krijg je ineens véél meer grip op de situatie


Ik kan jou helpen om te snappen wat er onder jouw verslaving speelt en weer controle te verkrijgen. Laten we samen praten en lees ondertussen deze info:

Andere verslavingszorg in A’dam:
jellinek
trubendorffer
stepsrehab
Spoor 6

natuurlijk wil je niet “stoppen”… je wilt herstel van emotionele stabiliteit en je wilt controle!.

anoniem en discreet*

 • contact opnemen • 

m’n aanpak is telkens: praktisch, toekomst- en oplossingsgericht …begrijpelijk, ruimdenkend, niet-veroordelend en met een ruim begrip van de praktijk


Laat me je helpen met de dingen waar je tegenaan loopt:


Zelf aan de slag:
ControleerjeVerslaving.nl   StopjeVerslaving.nu

PraatmetHans.nl


Spijt hou je toch wel…

Motivational Quotes:

“I see it all perfectly;
there are two possible situations – one can either do this or that.
My honest opinion and my friendly advice is this:
do it or do not do it – you will regret both.”

Søren Kierkegaard


Toelichting:

Het klinkt in eerste instantie wat depressief als je dat zo leest. Maar als je er langer en dieper over nadenkt en als je het op een emotioneel level accepteert dan is het behoorlijk bevrijdend.

Spijt hou je toch…
Maar hoe veel nodeloze spijt wil je hebben?

Hans

Zin in andere Motivational Quotes?*

Ik ben op zoek naar de truc die ‘het’ voor me doet?

Question:?

stopdeverslaving-bananenschil<<een gecombineerde vraag uit meerdere vraagstellers>>
Hans, Het lijkt soms wel of niets helpt. Dan val ik weer terug dus dan is alles weer kapot. Een voordeel is wel dat ik tegenwoordig probeer om meteen weer uit de cirkel te komen.
Iedere keer blijf ik maar weer terugvallen ondanks al de tips en trucs die ik geleerd heb met cognitieve gedragstherapie, gesprekken etc.etc.
Maar wanneer houdt het op? Ik ben inmiddels de 55 gepasseerd en al zo’n 40 jaar verslaafd. Eerst heroïne, later drank, coke en pillen nu nog benzodiazepinen.
Mijn vraag: hoeveel trucs kun jij nog bedenken?

Answer:

Hoi H,

Ik denk dat het eigenlijk echt niet gaat om ‘trucs’… De truc-aanpak lijkt juist vaak het probleem wel effe weg te werken maar dan kruipt het weer uit een andere hoek naar voren. Wat zit er onder de tricks?

Begrijp me goed, ik weet inmiddels best wel een hoop trucs maar steeds weer merk ik dat het gaat om een begrip van jezelf en erkenning van wat je aan tegenstrijdigheden in huis hebt.
Het antwoord dat je zoekt zal enerzijds te vinden zijn in het integreren van de dingen die je eigenlijk weg wilt duwen en anderzijds in het ontwikkelen wat in het verleden on(der)ontwikkeld is gebleven.

Makkelijk gezegd, maar vooral lastig om te doen en ook zeker iets om stap-voor-stap te ontwikkelen.
De cognitieve gedragstherapie is goed en nuttig maar soms (afhankelijk van je therapeut-e-) onvoldoende gericht op de drijfveren in ons leven. Want, zoals de grondlegger (Ellis) van de CBT al heeft gezegd in de Rationeel Emotieve Therapie, het zijn de emoties die ons in beweging zetten. In de emoties vinden we het gaspedaal en het is de neocortex die vooral als remming werkt…


‘stoppen’… of toch?

Dus… inmiddels weet je wel waarom je “zou moeten stoppen”… daar hoeven we het meestal niet zo lang over te hebben.

Maar wat zet je telkens weer in gang? Waar start het op? Waar versterken biologische impulsen en emotionele behoeften elkaar?
Dáár is vaak veel winst te halen, echt ook nog als je de 50 al ruim gepasseerd bent.

‘The elephant in the room’ is dan natuurlijk ook wel dat je al zo vroeg met heroine begonnen bent. Nogal een “steep starting curve”…
Dat soort dingen is bijna nooit voor niks, zal ik maar zeggen. As dat is gebeurd dan zegt dat wat. Heb je wel voldoende aandacht besteed aan de dingen die je in je jeugd misschien niet hebt meegekregen of die je misschien te veel hebt meegekregen?


beter worden?

Het slechte nieuws is dat misschien inderdaad wel zo is dat “niets helpt”.
…als je tenminste met “helpen” bedoelt dat je “jouw biologische verslaving geneest”…

Dat klinkt misschien deprimerend maar dat bedoel ik paradoxaal genoeg juist hoopvol.
Wanneer je probeert om een ongeneeslijke ziekte te genezen dan geeft dat vooral veel hopeloosheid en ontevredenheid over jezelf. Dan is ook iedere terugval weer een teken dat het hopeloos is en dat je het toch niet waard bent om genezen te worden.

Maar wanneer je anders gaat denken over jouw aandoening (namelijk als chronisch) dan kunnen we ineens veel leren van het ziektemanagement uit de gezondheidspsychologie.

Wanneer je probeert om op zo’n manier met een chronische aandoening te leven dat het niet meer als een ziekte voelt. Dan ga je anders naar uitglijders kijken.

Iemand met Gillet de la Tourette doet misschien dingen die hij/zij achteraf niet leuk vindt. Maar het heeft geen zin om te zeggen “ik ben mijn Gilles de la Tourette”. Nee. ik ben meer dan mijn aandoening en wat kan ik doen om met mijn aandoening te leven op zo’n manier dat ik levenskwaliteit overhoud…
Als dat inzicht er blijkbaar is, dan zijn er inderdaad belangrijke stappen voorwaarts gemaakt zichtbaar aan het feit dat je blijkbaar steeds sneller uit de cirkel stapt.
Het zou eigenlijk best jammer zijn wanneer niemand waardering heeft voor die vooruitgang… Het zou al zeker jammer zijn als jij zelf geen waardering hebt voor de winst die je inmiddels hebt geboekt. Wat je me vaak hoort zeggen:

het is niet stom om te vallen, het is jammer om te blijven liggen.


aandacht voor het struikelen of voor het opstaan?

Het heeft ook niet zo veel zin om jezelf op je kop te gaan geven als je struikelt door een chronische aandoening. Het heeft zin om te kijken naar het script dat jouw uitglijders volgen. Het heeft zin het te leren dat vóór te zijn. Het heeft zin om lessen te leren van de manieren waarop je struikelde in het verleden en het heeft zin om te kijken welke gevoelens en welke mensen en welke situaties voor jou risicovoller zijn dan dat je eigenlijk waar zou willen hebben…

Het is jammer als je struikelt maar kijk goed om je heen: het is gewoon niet zo dat alles weer kapot is. Vanuit deze manier van kijken gezien is het goed(!) dat je weer opkrabbelt, kijkt wat er nog overeind staat en jezelf motiveert om door te gaan en dat je dat je er blij over kunt zijn dat dit sneller gaat dan vroeger omdat je al geleerd hebt wat werkt.

Ik hoop dat je daar anders over leert denken en als ik je daarbij kan helpen dan hoor ik dat graag.
Alle goeds gewenst!
en als ik met je mee kan denken? Laat het me weten AJB

Hans


cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?.. dat kan!


Als je het hier eens uitgebreider over wilt hebben laat het me even weten:


Aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik*
Of eerst eens een kopje koffie drinken om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt :-)

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Soms kan ik het niet laten…

Vrijheid moet je proeven 

dan zie je een bierreclame en dan denk je bij jezelf …

 

 

 

 


cupofteacupofcoffee

…als je eens (anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?.. dat kan!


Als je het hier eens over wilt hebben laat het me even weten:


Aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik*
Of eerst eens een kopje koffie drinken om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt :-)

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

We weten nog niet wat er is gebeurd rond de dood Prince…

Question:?

Wat is er nou aan de hand rond de dood van Prince?

Answer:.

PraatmetHans_PrinceIk weet het niet maar zou het wel graag begrijpen.
Is het dat de corronairvaten een deuk hebben gekregen door de coke? Is het zijn onvermogen om langer dan een paar uur te slapen?
Vaak geef ik antwoorden maar dit is gewoon iets dat me bezig houdt omdat het raar is om mijn oude helden (Bowie en Prince) zo rap na elkaar te zien wegvallen.
Bowie ging aan een Kl•te ziekte en is uitgestapt zoals hij geleefd heeft. Maar de dood van Prince lijkt zo lullig, zo totaal niet passend. Lees verder

ABCDaaah… wat heeft dat te maken met mijn craving?

craving / trek opvangen en loslaten middels ABCD(aaah)© van PraatmetHans

TREK KAN JE OPVANGEN middels ABCD(aaah)©

in het kort:

  • Stop! en adem…
  • Actualiteit echt zien
  • Beeld en Behoefte (be)grijpen
  • Consequenties van gebruik onder ogen zien (MPK)
  • DOEN!
    • Actief Afscheid
    • Alternatieve Actie(s)
      • of het Aanleren van alternatieven
    • Actief Accepteren
      • Afleiding zoeken
    • Herhalen, Herhalen, Herhalen (Automatiseren )

© HRJWest, 2009, Utrecht

Voor de duidelijkheid: Ik praat over “opvangen”, niet over “blokken” of “wegmaken” van trek.
Vergelijk het met de vechtsporten als judo, jiujitsu, aikido en niet met dynamiet of goochelarij. Je kan trek niet opblazen of weg fantaseren. Je kan de energie ervan oppakken en de richting ervan omdraaien. Zoals je bij aikido vaak mooi hoort: “Je bezeert jezelf niet door de energie van de vijand te blokkeren. Je vangt hem op, neemt de energie van vijand mee in een cirkelbeweging… om hem dan vervolgens een stukkie verderop uit de cirkel te laten vliegen met dezelfde energie als waarin hij binnen kwam…”

Hoe doe je dat op een moment dat je al wel trek hebt in gebruik, waarschijnlijk ook zin hebt in gebruik maar nog nèt wel kan nadenken? Lees verder

Het risico van polygebruik (uppers naast downers) is…

roes-risico’s

PraatmetHans-Uppers-DownersHet risico van poly-gebruik (het nemen van verschillende middelen door, en naast elkaar) op feestjes heeft natuurlijk duidelijke voordelen (fun) maar de nadelen…

Met name het gebruik van ‘uppers’ (stimulerende middelen als coke, XTC, amfetamine) náást een ‘downer’ (zoals met name alcohol of GHB) zie je veel op feestjes.
Waarbij met name het risico van alcohol vaak wordt onderschat omdat het “toch geen harddrug is”.  Lees verder

Verslaving: gezondheid? of ziekte? of juist chronische ziekte?

A young girl is sick

Regelmatig zijn mensen bang dat je mensen met een verslaving een vrijbrief geeft voor gebruik als je zegt:

De neurowetenschap laat duidelijk zien: verslaving is een ziekte!

En dat heeft alles te maken met een te simpele manier van denken over ziekte. Niet voor niks neem ik zo’n zielig plaatje, want zo denken we makkelijk over ziekte. Te ziek om aan de verantwoordelijkheden te voldoen, je hebt rust nodig, medicijnen nodig en je moet alleen maar bezig zijn met beter worden (als je iets anders gaat doen dan dat, dan krijg je op je kop).
Dat kinderlijke beeld van ziekte klopt natuurlijk niet bij verslaving. Lees verder

Soms zou je iemand even een extra steuntje gunnen bij zoiets… #gratis #verslaving

Soms zou je iemand even een extra steuntje gunnen bij zoiets als afhankelijkheid…

KinkAwareCoach_Helping-hand.jpg

we weten allemaal dat het leven soms even (financieel) behoorlijk tegen kan zitten, dat je als student soms al blij bent als je geld hebt voor studieboeken en je huur… “En dan moet je het dus verder zelf maar uitzoeken…” Of niet misschien?

Wanneer jij iemand kent die wel wat steun zou kunnen gebruiken op de onderwerpen van deze site, dan kan jij hier een voorstel doen.

Ik geef namelijk twee keer 3 sessies weg aan iemand waarvan jij vind/jullie vinden dat hij/zij het verdiend heeft.

Natuurlijk moet ik ook mijn hypotheek betalen en kan ik niet gratis blijven werken voor iedereen, mijn opleidingen hebben ook niet bepaald niets gekost en geld is nou eenmaal een realiteit in ons bestaan. Maar aan de andere kant vind ik ook dat centen ook niet allesbepalend zouden moeten zijn (en Karma punten zijn ook wat waard ;-) ). Zonder dollen: ik heb ook wel steun gehad van mensen toen ik moeilijk zat. Vandaar dit aanbod dat ik helaas niet aan de hele wereld kan weg geven.
Lees verder

P.S. Draait verslavingsbehandeling om “stoppen” of eigenlijk juist om “starten”?

Question:?

maar je zegt niks over starten?…

Answer:.

oeps, daar is wat weggevallen…

Ik kreeg een vraag dat in de vorige post eigenlijk gemist wordt waar je dan moet beginnen… Ik heb dat in de oorspronkelijke al bijgeplaatst maar als je ‘m ook gemist hebt: hier nog even de aanvulling op de post. Lees verder

Draait verslavingsbehandeling om “stoppen” of eigenlijk juist om “starten”?

Question: Hoe kan ik mijn partner (of kind) nou in godsnaam laten stoppen met dat gebruik?

Answer: Hoe hard moet je daar mee bezig zijn?…


Stoppen of starten?

waarschuwing verkeerslichtenHet onderwerp “je moet stoppen!” (of minderen) bij een verslaving die door de ‘eigenaar’ niet (h)erkend wordt is bijna altijd volledig nutteloos. Daardoor ontstaan vrijwel altijd meningsverschillen waardoor mensen zich vooral gaan ingraven in de loopgraven waarmee vaak vooral het verzet tegen de beoordeling “verslaafd” op de voorgrond komt …en het belangrijkste onderwerp uit de aandacht blijft: “what the F… moet ik doen met mijn leven zonder mijn ‘middel’. Wat moet ik doen met mijn energie en tijd zonder mijn trucje om mijn leven leuk, interessant, spannend, expressief, geil, mooi, warm, rustig, spiritueel, kalm of positief te maken? Hoe kan ik het middel leren zien als wat het is: eigenlijk vrij oninteressant voor levenskwaliteit op de langere termijn. Ook al maakt de verslaving dat het dus belangrijk voelt.. maar dat is wat verslaving doet…

Het uitsluitend richten op “niet-gebruik” werkt niet en dat heeft drie redenen Lees verder

afwezige levenskunst geeft levensangst…

stoepbloemen5.jpgIk vond het mooi beschreven: die samenhang tussen afwezige levenskunst en het ontstaan van levensangst. In zijn blog zesmaal.nl (Herstellen van drankzucht) schrijft Pitt in zijn post “18 — stoepbloemen” naar aanleiding van het boekje “Sidewalk flowers“over waarnemen. Als side-note maakt hij daar een opmerking uit de praktijk die ik mooi en waardevol vind voor mensen die willen leren omgaan met hun verslaving. Dat beeld van verslaving als een afbrokkeling van levenskunst dat is een mooi verduidelijkend beeld en het geeft enerzijds de hoop dat je dat natuurlijk ook kunt omdraaien en dat je levenskunst zou kunnen oefenen. Juist omdat door afbrokkelende levenskunst de levensangst zal groeien.
Daarom wil ik u een klein stukje van zijn blog niet onthouden: Lees verder

KRO-NCRV Nachtkijkers: zondagnacht 2:00-6:00 – over verslaving

nachtkijkers1608Wanneer je meer over mijn werk rond verslaving wilt weten dan wordt het een latertje aanstaande zondagnacht. Voor mij wel in ieder geval :-D

Tussen 2:00 en 6:00 praat ik in het programma Nachtkijkers met Carl-Johan De Zwart over het omgaan verslaving. Over de verschillen tussen biologie en emotie, over het risico van tolerantie en… over de vragen waar jij mee loopt.

Als je vragen hebt over het omgaan van met verslavingen -van jouzelf, van een partner of gezinslid, van een collega of vriend-, plaats die dan hier onder als reactie of mail jouw vraag naar nachtkijkers@kro-ncrv.nl.
Als je meer wilt weten over dit programma: Lees verder

Ben ik een onverantwoordelijke Kl∞†∑å©# of durf ik iets te doen dat anders is?

stop je verslaving stoplichtMensen hebben soms in …laat ik zeggen minder genuanceerde en soms niet mis te verstane woorden laten weten dat zij het er niet mee eens zijn dat ik durf te stellen dat het goed is om met mensen met een verslaving op zoek te gaan naar controle, en niet altijd gelijk maar op abstinentie aan te dringen.
“Dat kan een verslaafde niet en je bent een enorme Kl∞†∑å©# als je die arme verslaafde ook maar enige hoop durft te geven op controle”. En dat dan vaak gevolgd door allerhande meestal relatief …onaardige redenaties waarom ik dat dan wel niet lekker zou vinden om mensenlevens te gronde te richten en soms nog wat andere opmerkingen over mijn geestesgesteldheid. Lees verder

Lezing: Omgaan met ‘verslaving’ (en what the f*©# is dat nou eigenlijk: verslaving?)

StopdeVerslaving_koffie-met-Hans-WestEr is veel onzin over “verslaving” het is een slecht gedefinieerd iets maar er zijn best veel mensen die er last van hebben. Zelf, of dat zij last hebben van de verslaving van een partner, of een ouder of een kind… En onzin of vage begrippen, daar kan je niet zo veel aan doen, dat glipt tussen je vingers door. Misschien zijn zelfs de matige resultaten van veel verslavingszorg voor een deel terug te voeren op de onduidelijkheid van wat het nou eigenlijk is… “verslaving”?

Omgaan met ‘verslaving’ (en what the f*©# is dat nou eigenlijk… verslaving?)

Als we grip willen hebben op iets dan is het handig om goed te kijken naar wat iets wel is en wat iets niet is want er is een hoop onzin op de ‘markt’. Dan is het handig als eens iemand de dingen duidelijk komt uitleggen.
Dus een aantal dingen die in een lezing als deze aan bod komen zijn: een antwoord op de vraag “wat is verslaving?” beter gezegd: uit welke elementen is “verslaving opgebouwd?” en de vraag “wat moet je er aan doen?”

Laat ik maar vast wat dingen verklappen:

Lees verder

Victas overgenomen door Arkin…

exitVictasArkin gaat waarschijnlijk verder met de failliete Victas*. Dat is belangrijk voor Utrecht. Victas: een groep mensen met vaak veel hart voor de zaak en voor hun cliënten maar helaas ook wel een bestuur dat zich met veel bezig hield behalve het integreren van het conglomeraat dat Centrum Maliebaan (de voorloper van van victas) eigenlijk altijd is gebleven. Centrum Maliebaan was namelijk een samenwerking tussen veel verschillende instantietjes in Utrecht die eigenlijk onvoldoende echt zijn gaan samenwerken. Er is natuurlijk in de loop van jaren veel gedoe geweest op bestuurlijk niveau en in deze politieke periode van vooral weg-bezuinigen (Victas is niet de enige die ten onder dreigt te gaan in de verslavingszorg) bleek dit management niet opgewassen tegen deze tijd.
Dat is pijnlijk. Dat is vooral pijnlijk voor de 440 medewerkers maar dat is zeker net zo pijnlijk voor Nederland. Lees verder

Terugval en (onvoldoende) angst (of angstbeelden)

uitglijders en angst voor uitglijders

PraatmetHans brainscan_glucoseJaap van der Stel (@Lectoraat_GGZ op Twitter) wees me op een leuk artikel over het risico op terugval.
Natuurlijk geeft neuro imaging leuke plaatjes en regelmatig wordt het vooral gebruikt om artikelen aantrekkelijker te maken. Maar soms dan wordt neuro-imaging goed gebruikt en vertelt het ook meer over de dingen die er inderdaad onder het bewustzijn gebeuren.

Het artikel gaat over angst en terugval en is voor zowel behandelaars als mensen met een verslaving belangrijk om even over na te denken.
Het is te lezen op: http://psychcentral.com/news/2012/10/14/neuroimaging-may-help-determine-risk-of-relapse/46049.html

Doordat we wat meer mogelijkheden krijgen om “onder de pet” te kijken naar wat er gebeurt in het brein zie je soms ook dat er dingen worden gezien die je eigenlijk best kunt vertalen naar de praktijk. Volgens mij zit er wel een boodschap in dit onderzoek voor de mensen met een serieuze ontwikkelde biologische verslaving.

Lees verder

Zelfmedicatie of oefening (met medicatie?)

PraatmetHans-ZelfmedicatieVeel mensen gebruiken hun middel vooral als zelf-medicatie… “moodication” zal ik maar zeggen.
Omdat je in een andere ‘mood’ wilt komen gebruik je een middel naar keuze om daar terecht te komen ‘in je hoofd’ waar je terecht wilt komen. Of we gebruiken omdat we aan bepaalde eisen willen kunnen voldoen waar we niet aan kunnen voldoen zonder onze oppeppertjes of  rustgevertjes of afleidingen. De dingen die we moeten, die hebben soms een zelfmedicatie  (“mustication“) nodig in ons brein. Dat kan chemisch veroorzaakt worden in ons brein of we kunnen gedrag hebben dat (vaak appèl doet op onze oerhersenen: ‘lekker’ duidelijke afleidingen zoals adrenaline door ruzie, harde seks en extremere risico’s. Of juist rust door door veel eten of juist hongeren.
Daardoor ontstaat vaker wel dan niet iets dat ik ik altijd met “emotionele afhankelijkheid” aanduid, in mijn ogen minstens de helft van wat de mensen die er weinig genuanceerd tegenaan kijken “verslaving” noemen.

Maar het lastige van zelf-medicatie is dat degeen die de medicatie ‘voorschrijft’ tegelijkertijd ook degene is die degene is die de medicatie slikt… Lees verder

Wat zijn de voor- en nadelen van ‘commitment device’-truc (3)

Voor- en nadelen van de ‘commitment device’-truc

PraatmetHans_Odysseus_BondageEr zijn ook wel een paar voor- en nadelen van de ‘commitment device’-truc die goed zijn om in het achterhoofd te houden.

Voor sommige mensen geeft het gebruik van een commitment device een gevoel dat je geen zelf-controle hebt. Wanneer je ervoor zorgt dat je door afspraken met anderen zult wordt tegen gehouden, bijvoorbeeld… wat gaat er dan gebeuren in een situatie waarin je waarin je niet wordt tegen gehouden?
Lees verder

Odysseus en zijn commitment device (2) (over #craving / #trek en verleiding)

Wat is een #committent device?

PraatmetHans_Odysseus_BondageDe oplossing van Odysseus wordt in de huidige therapiewereld nog steeds gebruikt en wordt wel een “committent device” genoemd onder therapeuten. Want op allerlei punten komen we de vraag tegen: hoe hou ik mijzelf aan mijn eigen goede voornemens… Want achteraf blijkt immers telkens weer: het waren ècht goede voornemens… *zucht*

To abstain from the enjoyment which is in our power, or to seek distant rather than immediate results, are among the most painful exertions of the human wil.~N.W. Senior (1836)

Lees verder

Wat we van Odysseus kunnen leren over het omgaan met #craving / #trek en verleiding (en wat niet)

Omgaan met trek:
De les van Odysseus

PraatmetHans_Odysseus_BondageVerleiding is niet nieuw voor ‘de mens’… en manieren om met verleiding om te gaan al zeker niet.

Homerus (Grieks dichter en zanger die leefde van rond 800 v.Chr. tot 750 voor Christus) schreef er al over in de Odyssee* (zo’n beetje het oudst bekende Griekse geschrift).


Wat we van Odysseus kunnen leren over het omgaan met craving en trek

In dit verhaal beschreef Homerus al hoe Odysseus een probleem had toen hij met zijn schip en bemanning langs de Sirenen moest varen. Sirenen waren volgens de Grieken destijds half-godinnen, half vogel en half mens, die zulke mooie liederen konden zingen dat iedere schipper in de verleiding kwam om naar hen toe te varen. En als je dichtbij genoeg was en de verleiding sterk genoeg, dan lette je niet meer op andere dingen, zodat ook jouw schip op de klippen liep Lees verder