Welke stappen maak je in een verslavingsaanpak? (bij #PraatmetHans.nl)

Stappen onderweg in therapie

Ik krijg regelmatig de vraag welke stappen ik nou altijd maak in een therapieproces. Logisch, want als je weet welke stappen je moet zetten dan gaat het sneller en kan je mogelijk stappen overslaan… Hoewel, dat laatste valt soms een beetje tegen.
Natuurlijk hebben mensen vaak al eerder een hoop ruimtes onderzocht dus daar hoef je dan niet naar te gaan graven. Als mensen zelf al de nodige stappen hebben gezet is het onzin om ze dunnetjes te gaan overdoen in een therapie. En sowieso is het gegraaf in het verleden lang niet altijd nodig als je een beetje in kaart hebt wat de levenslessen zijn geweest.
Grofweg kan je stellen dat de mensen die hier zelf actiever in zijn minder therapiestappen nodig hebben.
Het beschrijven van vastomlijnde stappen in een therapieproces is niet eenvoudig want een menselijk brein werkt niet rechtlijnig en serieel en dus is ook een therapie-/coaching proces niet rechtlijnig. Het is meer als een route die je volgt om samen uit te vinden wat de kaart is. Je zou het een beetje kunnen vergelijken met een soort adventure-game waarbij je soms ruimtes bezoekt die je achteraf gezien misschien wel over had kunnen slaan. Maar van tevoren was er geen enkele manier om te weten of het nuttig zou zijn of niet. Mogelijk had je dan ook een sleutel gemist of minstens het inzicht gemist dat bepaalde manieren van aanpak telkens niet werken. Natuurlijk heb ik mijn “landkaarten” vanuit de theorie en jij hebt de praktische kennis van je eigen leven en het kompas van je gevoelsleven.
En theoretisch zijn er natuurlijk ook wel de nodige dingen te zeggen over een zo kort mogelijke route.

1 biologisch overleven en biologische (zelf)zorg

Voorwaarde voor verandering is natuurlijk overleven. Daarom zet ik biologisch overleven op de eerste plaats: het bijsturen van het gedrag op manieren dat de verslaving niet of minder direct gevaar vormt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan safe seks bij seksverslaving, het rantsoeneren van hoeveelheden zodat je, als gebruik direct biologisch gevaarlijk wordt, dat gebruik gaat ‘containen’ binnen biologisch ongevaarlijker grenzen. Meestal hoef je daar eigenlijk niet eens al te veel aandacht aan te besteden als je tijdig doorgaat naar de volgende fase (bezorgdheid van de omgeving geeft nog wel eens de neiging om hier te lang in te blijven hangen).

2 Het creëren van begrip voor afhankelijkheid

Klinkt wat vaag soms maar als we(achteraf) niet gedaan hebben wat we wilden, dan ontstaat er vaak teleurstelling of zelfs een afkeer van onszelf. In deze fase gaan we dan ook op zoek naar de redenen van het (onbewuste) zelf om te doen wat het (soms) doet.
De stimulerende werking van upper-middelen en gedrag, de remmende werking van downer-middelen en/of gedrag, de veranderende werking van tripper-middelen en/of gedrag zijn daarbij vaak leidraad. Waarom wil je wat stimuleren?, Waarom wil je wat verdoven? etc. Gedragsverslavingen hebben dezelfde elementen, denk aan de upper van seks die tot seksverslaving kan leiden, de downer van hongeren of juist van het “carbo-coma” dat eetproblemen kan veroorzaken, de rust van de zelfhypnose van de gokkast etc.
Hier hoort ook bij dat we begrip ontwikkelen voor de emoties zoals die nou eenmaal zijn zodat we ook beter begrijpen waarom afleiding prettig is, verdoving noodzakelijk of extra energie gewenst.

3 Acceptatie van biologische verslaving en het vinden van Alternatieven

.Na het begrijpen van gevoelens en emoties komt de fase waarin je grip gaat krijgen op emoties
Vanuit de functie-analyse en de behoefteanalyse gaan we op zoek naar andere manieren om doelen te bereiken of naar andere manieren om een goed gevoel te bereiken over onszelf.
Daarmee gaan we in deze fase ook vrijwel altijd op zoek naar de motivaties en de doelen die bestaan op andere niveaus van leven. Vragen als “Wat zou je nog meer van het leven willen?”, ” Wat zijn de dingen die je wel kan doen als je sommige dingen misschien niet meer kan doen?”, zijn belangrijk om niet te vroeg maar ook niet te laat te stellen. “Hoe kan je de vroegere fases van trek herkennen zodat je niet wordt meegezogen?” zijn even belangrijk als “Wat zijn de dingen die je zou kunnen doen om te bereiken wat jij wenst?”
Soms vereist dit ook enig rouwen om de dingen die helaas moeten worden losgelaten zodat je er glimlachend naar terug kunt leren kijken. Rouwen, in de zin van “deuren sluiten”, staat altijd in relatie tot het ondernemen van stappen om nieuwe deuren te openen.
Het bereiken van nieuwe doelen is belangrijk want als je niks nieuws hebt bereikt is er ook niks om het voor te blijven doen. “Stoppen om het stoppen” of “stoppen omdat het moet” is meestal erg moeilijk om over langere tijd vol te houden.

4 Oefenen van gedrag of communicatieve stijlen

Je kunt je wel van alles bedenken maar uiteindelijk is het voor ons gevoel toch het belangrijkst wat we doen. Daarom is het handig om na te denken hoe je nieuw gedrag of andere communicatieve stijlen kunt oefenen om te krijgen en te geven wat je zelf nodig hebt om te krijgen en te geven.
Omdat je soms juist in de praktijk merkt dat iets lastiger was dan dat het was bedacht, of dat iets meer gevoelens geeft dan bedacht, òf omdat de omgeving meer last blijkt te hebben gehad van dingen dan bedacht, is dit juist een fase waar je voldoende tijd aan mag besteden.
Gaandeweg kom je in deze fase in een nieuw evenwicht dat rustiger is, of juist spannender, in ieder geval een evenwicht dat niet meer op dezelfde manier het oude trucje nodig heeft om in evenwicht te blijven en het leven leuk of rustig genoeg te maken.

In je eigen tempo onderweg om schade te herstellen voor zover er schade is ontstaan, niet alleen maar biologisch maar ook emotioneel. Praten met anderen over de dingen waar jij gelukkig van wordt zodat je meer kans hebt om ze samen te bereiken.

5 afscheid (of niet)

Als inmiddels duidelijk is dat er een zelfcontrole is ontstaan, dan zijn er een aantal mensen die voelen dat ze klaar zijn. Er zijn ook mensen die het prettig vinden om af en toe terug te komen om door te spreken hoe het gaat. De therapiefrequentie loopt in ieder geval sterk terug, de duur van deze fase is verschillend. Logisch, zeker een biologische verslaving is toch vaak een chronische aandoening. Sommige mensen zien me over jaren misschien nog maar een of twee maal per jaar, als een soort van richtingaanwijzer, een lijntje om de lijn vast te houden of een baken in woelige tijden, als het leven tegen zit.
Sommige mensen vinden het prettiger om afscheid te nemen, maar altijd met de optie om terug te komen op dingen als dat in de toekomst nodig of wenselijk mocht zijn (en dan liever al bij “wenselijk” dan bij “noodzakelijk”)

Epiloog

Als integratief bewegingstherapeut geloof ik dat ook ik altijd dingen bij kan leren, Dat therapie nooit een statisch proces kan zijn. Dus als jij dingen hebt waarvan je denkt: “dat mis ik” of “ik heb een aanvulling”, dan graag!
Geef hieronder reactie of als je liever anoniem reageert, neem dan even contact op via de contactpagina .. *klik*.

Dit bericht werd geplaatst in @cetera en getagged , , , , , , door HansWest . Bookmark de permalink .

Over HansWest

Sinds ruim een kwart eeuw werkzaam als therapeut / supervisor. Gespecialiseerd in behandeling van controleverlies door verslavingen. Ik ben niet bezig met veroordeling van taboes. Ieder maakt de keuzes zoals hij/zij wil. Het draait erom dat we samen die keuzes zo maken dat je een gelukkig mens bent. Het is aan mij om daar helder en praktisch uitleg over te geven en je te helpen bij het zetten van stappen, het is aan jou om de stappen te zetten. Samenwerking staat voorop.

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.