Hoe ga ik om met de Schijtan-reactie (ook wel bekend als “Fuck it!”) #verslaving

Question: Soms lijkt mijn man ineens een heel ander mens te zijn! Dan heeft hij ineens op een bozige manier compleet schijt aan mij en onze dochter en zijn toekomst. Wat moet ik daar nou mee?
Answer: Als trek genoeg groeit dan heeft iemand er 99 van de 100 keer tegen gevochten met al met de wilskracht die er op dat moment was.
Hoe moeilijk dat soms ook te begrijpen is van buiten.


Hoe ga ik om met de Schijtan-reactie?

“Ja, ik denk aan mijn dope, ja ik merk dat ik er zin in heb maar ik wil niet toegeven… maar het zou wel een enorme opluchting zijn… maar ik wil het niet meer… maar ik zou me er wel heel erg door voelen… maar dan denkt mijn partner … maar… maar… maar…
…en op een gegeven moment ben ik gewoon even ècht niet meer in staat om de teugels in de hand te houden. Het kan na uren knokken zijn. En dat hoeft niet lang te zijn, een kort moment is genoeg voor gebruik. Maar dan is de wilskracht even op gebruikt voor vandaag en valt de hele toren weer om in de richting van de verslaving…”

“fuck it!”  “daar-heb-ik-toch-effe-schijtan!”


De schijtan-reactie

De “schijtan-reactie” is eigenlijk een soort van zelfbescherming tegen de pijnlijkheid van de hele situatie. In een soort van tegenreactie die we ook wel als “tegenscript” tegen komen in de T.A.* of bij een puber die z’n kont tegen de krib gooit. Omdat ik niet wil voelen hoe pijnlijk het is dat het me weer niet lukt om te laten slagen wat ik graag zou bereiken kies ik er liever voor om te knokken tegen de dingen die ik zelf vind.

“Daar heb ik toch schijt aan” is een opmerking die je echt in negen van de tien keer ziet als iemand al een poosje tegen zijn trek aan het vechten is en als de wilskracht op instorten staat. Het lijkt wat kinderlijk maar dat is normaal bij systemen die onder druk staan. Die frontale cortex van het brein, de plek waar we onze meningen vormen en onze toekomst plannen, die is door z’n hoeven aan het zakken… dan moeten we niet verwachten dat ie nog lekker werkt en dus nog in staat is tot een redelijke manier van nadenken.

Het is dus ook niet iets dat je inhoudelijk al te serieus moet nemen. Het is ook eigenlijk alleen maar een signaal dat de controle op omvallen staat. En in die zin moet het dan wel weer serieus genomen worden want als er op dat moment niet iemand anders de teugels pakt dan is er minstens een uitglijder, waarschijnlijk een terugval.


Nèt voor het omvallen

Het is een teken dat de boel niet meer werkt en het is daarmee vooral een domme gedachte door een brein dat niet goed meer werkt. Als je de mensen de volgende dag vraagt: “Goh, en op wiens bordje denk jij nou dat die schijt terecht komt?” dan antwoorden ze zonder uitzondering: “op mijn eigen bordje” maar dan is het al misgelopen en het zelfverwijt alweer opgestart.
Het “fuckit”-moment is een teken dat iemand het even zelf niet meer kan, dat iemand te moe zijn en niet meer na kunnen denken en vooral dat zij te veel trek hebben om zelfstandig nog iets anders te doen dan achter de verslaving aan lopen. Als je mensen op dàt moment wilt gaan overtuigen dan begin je een gesprek met iemand die niet thuis is. Rationele argumenten werken dan al niet meer. Emotionele vaak nog wel. Maar meestal is er ook angst voor de kwetsbaarheid die daaraan vast zit… of schaamte over het feit dat je iemand nodig zou hebben.

Als emotioneel ook geen toegang meer is op het moment dat iemand al zo ver onderweg is, dan kan je iemand eigenlijk alleen nog maar tegenhouden als je sterk genoeg bent (en begrijp me goed, dat kan in sommige gevallen rechtstreeks gevaarlijk zijn voor degene die tussen de gebruiker en z’n dope gaat staan). Want -als gezegd- de persoon waar je afspraken mee hebt gemaakt, de persoon waar je rationele argumentaties mee hebt gehad die is even niet meer aanwezig, daar op dat moment.


Wat kan je wèl doen?

Er zijn dingen die je wèl kunt doen:

“Het doet ertoe” is natuurlijk wel het tegenover gestelde van de schijtan-reactie

  1. Je kunt het proberen vóór te zijn.
    “Schijtan” zeggen is vaak het gevolg van het feit dat je in je gedrag waarschijnlijk al een tijdje schijt hebt aan aspecten van jezelf die je maar beter serieus kan (leren) nemen. Als je dat als partner herkent dat iemand al een tijdje te eenzaam is (bijvoorbeeld) en dat ie altijd domme dingen gaat doen als ie te eenzaam is, dan kan je maar beter in een vroeger stadium iets anders doen dan “naar de kroeg” want dan weet je waarschijnlijk wel hoe het gaat lopen na verloop van tijd. Als je iemand boos ziet worden en je voelt al aan door de strakke blik en de gespannen rug dat iemand al een poosje trek heeft, begin dan eens met iemand een gesprek over wat ie mist doordat ie het gebruik is gestopt… en vooral wat je er samen(?) aan kunt doen om op een andere manier te krijgen wat vroeger alleen middels gebruik behaald kon worden.
  2. Je kunt proberen het gevecht samen voeren.
    Soms(!) ben je nog net op tijd om naast iemand te gaan staan. Het al-ler-laatste wat zin heeft is verwijten. Zeer waarschijnlijk zat iemand zichzelf al een tijdje te verwijten en juist daarom wordt er zo hard ”schijtan!” gezegd. Want (zelf)verwijt is pijnlijk en de schijtan-reactie is een verweer tegen juist die pijnlijkheid.
    Naast iemand staan met de vraag “wat doet er nou eigenlijk toe voor jou?” en zelfs als ze dat aanvankelijk niet kunnen verwoorden, en zelfs als ze aanvankelijk totaal niet zouden weten wat je zou moeten doen om ook gedrag te koppelen aan die dingen die er toe doen voor zichzelf, dáár zit de toekomstige oplossing.
    En natuurlijk ben je bang voor het gebruik. Maar die angst die zul je even zelf moeten uithouden. Die angst daar kan die ander jou nu even niet bij helpen (daarom zit er ook het woordje “slaaf” in “verslaving”). Daar kan je het overmorgen weer over hebben.Iemand laten voelen dat hij/zij belangrijk voor jou is en dat je graag mee wilt knokken om de lawine te keren, dat je mee wilt om buiten te gaan lopen, dat je bij iemand wilt zijn om samen te knokken, dat je ziet hoe sterk iemand eerder geweest is en dat je verwacht dat je samen kunt doen wat alleen niet te doen is… en vooral dat jij wèl ziet wat iemand nog méér is dan z’n verslaving, dat helpt… soms.
  3. Damage control… Als iemand uiteindelijk werkelijk ‘wil’ gaan, dan gaat ie ook. Als je iemand niet langere tijd (een dag of vijf minstens) uit z’n gebruik kan houden dan versterk je waarschijnlijk vooral de vechtkracht naar het middel toe.
    Proberen om ervoor te zorgen dat het allemaal zo min mogelijk schade geeft, bijvoorbeeld door iemand alleen te laten maar af-en-toe te checken, bijvoorbeeld door samen het middel van keus in te slaan en te zorgen dat iemand niet te hard gaat. Door te laten voelen dat je niet tegen de behoefte bent maar dat je probeert om de positieve kanten van het gebruik te pakken zonder het reële risico uit het oog te verliezen, en door te kijken of je met iemand in gesprek kan “als ie weer terug is”, dat maakt dat je zelf niet nodeloos en onnuttig gevochten hoeft te worden. Dat maakt dat de verantwoordelijkheden duidelijker komen te liggen, dat de eenzaamheid van het gebruik soms ineens schrijnend pijnlijk voelbaar wordt, zeker voor de omgeving, soms juist ook voor de gebruiker.
    Je vecht niet meer tegen het gebruik, je zorgt dat het middel zo min mogelijk kapot maakt.

Deze laatste stap is heel, héél erg pijnlijk om te zetten en het kan ook inderdaad het moment zijn dat iemand erbij zit, toekijkt naar degene die vroeger de partner is geweest, die vroeger de ouder is geweest of die vroeger jouw kind is geweest en dat je eigenlijk bezig bent met afscheid nemen van die persoon die iemand geweest is.
Zo afgrijselijk als het is, soms is dat afscheid nodig om iemand de eigen verantwoordelijkheid te laten nemen…
en als ik daarbij kan steunen dan hoor ik van je op de: contactpagina van Praat eens met Hans*
Ik wens iedereen alle sterkte die nodig is om nieuwe stappen te doen!

Hans West

Integrative Addiction Coaching sinds 1996. Als je geen zin hebt om in de boeken terecht te komen als “verslaafde”, als je wilt dat ik langs kom bij jou i.p.v. je te moeten aanmelden bij instanties… Als je jouw leven zelf in de hand wilt gaan nemen.

(aanvullende theorieën te vinden op West-coaching.nl*)

Mijn vraag aan jou:

Als jij iets hebt gehad aan dit artikel, of jij weet iemand die hier iets aan zou kunnen hebben: gebruik dan de social media sharing-buttons hier beneden om het onder de aandacht van mensen te brengen die er óók iets aan zouden kunnen hebben.


Als je hierover meer wilt weten of als je het hier wat uitgebreidere over wilt hebben met me, laat het me even weten:

cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*

Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen


zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nlLast van verslaving? PraatmetHans .nlpijnl

3 gedachten over “Hoe ga ik om met de Schijtan-reactie (ook wel bekend als “Fuck it!”) #verslaving

  1. Pingback: Grenzen aangeven (in jouw relatie) bij verslavingen #fuckit | Integrative Addiction coaching: PraatmetHans.nl

  2. Pingback: 6-flags model voor terugval analyse (01) | Integrative Addiction coaching: PraatmetHans.nl

  3. Pingback: Het lawine verhaal | Integrative Addiction coaching: PraatmetHans.nl

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.