Pijnlijkheid als aandachtspunt bij de aanpak van verslaving

Bij de behandeling van mensen met afhankelijkheid kom je telkens weer tegen dat het niet mee valt om gestopt te blijven. Logisch natuurlijk, want middelengebruik werd vaak (vaak onbewust) gebruikt om de pijnlijkheid van pijnlijke momenten niet te hoeven voelen.

Regelmatig dope (en dus ook alcohol) gebruik is vaak een kleedje waar over jaren van allerlei dingen onder zijn geschoven. Als je dat optilt valt het vrijwel altijd tegen hoeveel er onder het tapijt geschoven is.

Dus op het moment dat je de regelmaat in het gebruik doorbreekt, dan begin je er achter te komen wat er voor jezelf uit het zicht gehouden is al die tijd. Dat bedoel ik op geen enkele manier verwijtend, het is gewoon iets waar je rekening mee mag houden bij het werken aan een verslaving en iets wat veruit de meeste mensen tegen komen na het stoppen.

stoppen is vrijwel nooit zo moeilijk als je verwachte, gestopt blijven is vrijwel altijd lastiger dan je dacht.

Pijn en verslaving

In mijn ervaring is het verstandig om bij het bekijken van de pijnlijkheden een verdeling te maken tussen twee aspecten:

  • de pijn Voor een verslaving en
  • de pijn Door een verslaving.

Omdat de herkomst van de pijn verschilt is het handig om ze apart te houden in de aanpak. Dat geldt zowel voor eventuele lichamelijke pijn als -waar dit stuk vooral over gaat- voor emotionele pijn.

de pijn VOOR een verslaving

Laten we heel duidelijk zijn, mensen met heftige en pijnlijke ervaringen die hebben meer kans om verslaafd te raken dan mensen die dergelijke dingen niet hebben meegemaakt. Dat is goed onderzocht en ook heel begrijpelijk: wanneer je ellendige en pijnlijke dingen hebt meegemaakt -of als het pijnlijk is om bepaalde dingen NIET te hebben meegemaakt (zorg, aandacht)- dan is het natuurlijk logisch dat je gevoelens meemaakt die andere mensen niet hoeven mee te maken en dat je dus ook dingen wilt doen die andere mensen niet hoeven te doen om die gevoelens te verdoven of te hanteren. Dan is de kans dat je meer of regelmatiger gebruikt dan het landelijk gemiddelde dus groter, en daarmee is de kans dat er een verslaving ontstaat natuurlijk ineens groter.

In de behandeling van zo’n verslaving die dan ontstaat is het ook goed om de pijn te (h)erkennen die aanleiding is geweest, die destijds een goede oplossing leek maar die z’n eigen probleem in geworden. Ik schrijf (h)erkennen omdat mensen het vaak niet herkennen. Want wat vroeger ‘normaal’ was, dat was misschien helemaal niet zo normaal. Maar omdat je het niet anders meemaakte lijkt het voor jouzelf “normaal” terwijl het eigenlijk echt abnormaal was. En evenzogoed erkennen omdat er destijds op die pijnlijke situaties niet gereageerd kon worden. In die zin kreeg de pijn dus destijds niet de erkenning die het zou hebben mogen verdienen en vaak is dat dus iets dat nog “open staat”.

de pijn DOOR een verslaving.

Laten we duidelijk zijn: verslaving en afhankelijkheid veroorzaakt ook zijn eigen pijn. Niet bedoeld en niet expres maar het gebeurt wel. En het lastige daarbij is dat het vaak ook een bijsmaak krijgt van schuld. Soms direct, soms via de achterdeur, soms terecht, soms volledig onterecht.
Precies deze verwarring maakt het lastiger om deze pijn -en de betekenis van die pijn voor iemands leven- een plek te geven. Is het eigen schuld en dus vooral een reden om die verslaving te leren controleren? Is het een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een probleem dat niet goed (h)erkend is en mogelijk een soort van herhaling van het verleden? Is het een (gezamenlijke) verantwoordelijkheid om het kiezen voor “de simpele oplossing voor een complex probleem” die nooit kan gaan werken? Was het de beste oplossing op een bepaald moment met de mogelijkheden van dat moment en draait het er om dat er nieuwe emotionele en nieuwe communicatieve mogelijkheden worden geoefend die nieuwe oplossingen kunnen maken? Dat is wat je uit gaat zoeken in een therapie die hierover gaat.

De pijn door verslaving verdiend een eigen plaats. Voor een deel omdat het soms erg makkelijk is om iemand de “schuld” toe te spelen op een manier die iemand niet verdient, voor een deel omdat het inderdaad ook een deel schuld is die terecht is en die je maar beter kan gebruiken om adequaat bang te worden voor je eigen neiging tot verslaving:

het zal meer kapot maken dan je denkt,
en met name dat wat jou lief is.

Pijn en zingeving

Voor beide vormen van pijn geldt dat het beter te dragen is wanneer je er een zekere mate van begrip voor hebt leren krijgen, misschien zelfs “zin” aan hebt kunnen geven. Dat is een zoektocht, dat vereist soms uitpluiswerk van pijnlijke momenten maar vooral aandacht voor de dingen die je nog nodig hebt van jezelf (of eventueel anderen).

Daarbij is het natuurlijk altijd heel erg oppassen dat je niet binnen jezelf de trigger laat overgaan dat je door de pijnlijkheid van het pluiswerk zo veel craving krijgt dat je het niet meer houdt zodat je weer moet gaan gebruiken. Per slot van rekening is pijnlijkheid en gebruik waarschijnlijk wel gekoppeld in jouw brein. Dat moet je niet te veel pesten.

Het gebeurt mensen namelijk regelmatig dat zij een proces dat al jaren loopt “nu eindelijk even snel willen kunnen verwerken zodat we door kunnen” waarmee we natuurlijk ontkennen dat het soms nuttig was om de pijn even niet te willen voelen. Waarbij we de ‘gezonde’ kant van het gebruik uit het zicht verliezen: de behoefte om grip te hebben op de pijn. De mogelijkheid om het even niet te voelen.

Laat ik duidelijk zijn: er zijn andere manieren te oefenen, er zijn andere manieren die werken -als ze geoefend zijn-. Zorg ervoor dat je aan kunt wat je aanpakt. Wanneer je zo hard wil genezen dat je jezelf nieuwe wonden toebrengt dan schiet je het doel voorbij.

Ik zeg vaak: “Dit proces dat duurt al jaren. laten we alsjeblieft de tijd nemen om dit proces ook goed af te wikkelen. Laten we er de tijd voor plannen om niet te hard te willen gaan.”

grote stappen, snel op je gezicht. kleine stappen gauw thuis

Als je het hier eens over wilt hebben laat het me even weten:

Aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik*

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.