Wat zijn de onvermoede eigenschappen van een ‘slaapmutsje’

“even een nachtmutsje om in te slapen”

…is iets dat heel normaal wordt gevonden. Het werkt ook goed. Zeker bij inslaap problemen omdat je ligt te tobben bijvoorbeeld.
Maar is het een goed idee?

Inleiding

Even over slaap: er zijn eigenlijk meerdere soorten van slaap. De REM-slaap is niet per se fase van de slaap waar je van uitgerust raakt. Je ziet de ogen heen en weer schieten (REM: Rapid Eye Movement) en het brein -als je het meet- is heel actief, ook al is het motorisch, het aansturend deel van het brein uitgezet zodat we niet zo veel bewegen. Het is een heel actieve fase in het slapen die belangrijk is voor het zogenaamde “procedureel geheugen”, dus het herinneren van dingen zoals het aanleren van nieuwe bewegingen of procedures om te doen gedurende de dag. Een sporter bijvoorbeeld die nieuwe routines aan het leren is, die zal zijn REM-slaap niet willen verstoren. Want als de REM-slaap gestoord wordt zullen aangeleerde oefeningen van de dag tevoren minder goed opgeslagen worden, minder goed herinnerd worden.
Een andere fase die belangrijk is, dat is de zogenaamde “deepsleep”-, de zogenoemde “slow wave”- of “delta-wave” slaap. Die fase van de slaap is belangrijk voor de consolidatie van expliciet geheugen. Dus als jij dingen hebt zitten leren die dag dan zal je die minder goed herinneren wanneer je die fase in de slaap verstoort. Het is trouwens ook een belangrijke fase voor het gevoel uit gerust te raken en het op orde brengen van lichamelijk herstel want in deze fase krijgt het immuunsysteem een boost en ook de productie van groeihormonen (o.a. voor weefselherstel) vind je meer in deze fase van de slaap.

even over alcohol

Deze fasen van de slaap zijn dus best wezenlijk en het drinken van alcohol in de avond, zeker wanneer het zo veel is dat je er “meteen van ‘in slaap’ valt, is nou typisch iets dat deze slaapfasen verstoord. Zowel de REM-fase als de deepsleep werken beiden minder goed door alcohol. Laten we daar nog even iets beter naar kijken.
Alcohol geeft namelijk een soort “vals GABA-effect” omdat het als het ware het lichaamseigen stofje “GABA” ná doet in ons brein. GABA is de belangrijkste remmende neurotransmitter in onze hersenen. En één van de dingen die GABA doet, dat is het remmen van het belangrijkste activerende stofje in ons brein: glutamaat…
Je kunt je voorstellen wat er gebeurt in een brein door regelmatig gebruik.

  • Een brein dat nooit zelf GABA hoeft aan te maken in de nacht omdat dat telkens “van buitenaf” wordt aangevoerd, dat wordt dus minder sterk in het aanmaken van het (remmende) GABA.
  • Aan de andere kant wordt dus wel de hele tijd de uitwerking van het (activerende) glutamaat afgeremd en je kunt je voorstellen dat een brein dan denkt: “Ik merk de activerende werking niet zo. Blijkbaar produceer ik niet genoeg. Laat ik nog wat extra produceren!”

Nou dan heb je de situatie al wel in kaart waarschijnlijk. En dan is ook gelijk duidelijk wat er midden in de nacht gebeurt na een uurtje 3-4 ‘slaap’ (inderdaad tussen aanhalingstekens). Er is een overmaat aan glutamaat en daar staat niets tegenover om al die breinwerking af te remmen. Je kunt je dan ook voorstellen dat je minstens wakker wordt en sterker nog, een overspannen werkend brein geeft vaak de sensatie van angst… en wat was alcohol ook al weer? Inderdaad: een puik anxiolyticum, eigenlijk één van de beste angstremmers die we hebben. Eigenlijk ongeveer het beste medicijn tegen angst met maar één -nogal cruciaal- probleem: je wordt er minder goed in om zèlf je angsten te remmen. Want als alcohol een medicijn was dan zou op de bijsluiter onder de bijwerkingen staan dat je er een redelijke kans is dat je er bij regelmatig gebruik angstaanvallen en depressies door kunt krijgen.
En dan is er nog een andere werking van alcohol die de nachtrust verstoort: alcohol is een diureticum, een afdrijfmiddel: het activeert de nieren en je gaat er meer van plassen. Dus naast dat je niet lekker door slaapt omdat je brein halverwege de nacht niet meer in “slaapmodus” is, is ook je blaas middenin de nacht nogal ‘aanwezig’ in je bewustzijn. Ineens is er nogal veel noodzaak om deze te legen. Hoe lekker je ook lag te slapen, dan moet je toch even met je blote voeten op de koude tegeltjes.

wakker in de nacht met dorst

Maar je kunt je dus voorstellen dat je midden in de nacht wakker wordt met allerhande zorgelijke gedachten of zelfs ronduit paniekgevoel en je kunt je ook voorstellen dat dan een drankje dan wel als een erg goed idee voelt “zodat we in ieder geval door kunnen ‘slapen’…”
En natuurlijk: ook dat drankje werkt weer, inderdaad op korte termijn. De alcohol doet weer alsof er GABA is en dempt de glutamaat (dat was die activerende stof in het brein) en daardoor rem je de angsten en de lastige manieren van denken en dus val je makkelijker weer ‘in slaap’. Maar 3-4 uur later is er intussen weer volop glutamaat actief en is er onvoldoende GABA om dat te remmen en zo ontstaat “mid sleepcycle awakening”.
Zo verstoort alcohol de slaap als je niet uit kijkt. Je rust minder uit, je herstelt minder van stress in inspanningen en slaat minder goed op wat er is gebeurd gedurende de dag.
Allemaal niet onbelangrijk omdat je juist bij overbelastingsklachten slapeloosheid ziet ontstaan en omdat deze slaapmutsjes dan het wankelende evenwicht nog verder om zeep kunnen helpen. Helemaal niet omdat er dan gelijk verslaving zou ontstaan of zo. Maar gewoon omdat de bijwerkingen van dit “inslaapmiddel” niet zo bekend zijn.

Misschien iets om te onthouden voor de volgende keer dat iemand je voorstelt een slaapmutsje te nemen? Of anders verwijs je gewoon naar deze URL: http://wp.me/p1O3rG-VQ

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

Mocht ik je kunnen bijstaan bij problemen die de nachtrust in de weg staan, neem dan even contact op door hier te klikken:

Aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik*

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Dit bericht werd geplaatst in alcohol en getagged , , , , , door HansWest . Bookmark de permalink .

Over HansWest

Sinds ruim een kwart eeuw werkzaam als therapeut / supervisor. Gespecialiseerd in behandeling van controleverlies door verslavingen. Ik ben niet bezig met veroordeling van taboes. Ieder maakt de keuzes zoals hij/zij wil. Het draait erom dat we samen die keuzes zo maken dat je een gelukkig mens bent. Het is aan mij om daar helder en praktisch uitleg over te geven en je te helpen bij het zetten van stappen, het is aan jou om de stappen te zetten. Samenwerking staat voorop.

2 gedachten over “Wat zijn de onvermoede eigenschappen van een ‘slaapmutsje’

  1. Ik gebruik alcohol (niet zo veel) om de hel in mijn hoofd (tinnitus genaamd) te kalmeren, want alcohol is naast trobalt de enigste stof die dit effect heeft. Ik slaap redelijk goed en er is geen rush (onrust) na het wakker worden. Moet ik nu alcohol laten staan of niet, omdat u beweert dat het slecht is? Voor mij is het een medicijn.

    • Beste John,
      Ik begrijp dat je di middel als medicijn gebruikt. Maar het is wel een medicijn met bijwerkingen. Het werkt begrijp ik en dat lijkt me zeker iets om aan je arts uit te leggen.
      Spanning (of eigenlijk ontspanning) speelt schijnbaar een rol maar als je daarvoor dus afhankelijk wordt van alcohol dan gaat er misschien iets niet helemaal naar wens.
      Ik ken tinnitus en raad altijd aan om contact op te nemen met de huisarts. Als jij zelf je eigen medicatie moet gaan voorschrijven dan zit daar altijd een risico in (zie: https://hanswest.wordpress.com/2016/04/06/zelfmedicatie-of-oefening-met-medicatie/ ).
      Als de arts het met je eens is ben ik de laatste die zegt dat je het moet laten staan. Maar ik zou het dus wel even met haar/hem hebben over de hoeveelheden en over eventuele (minder verslavende) alternatieven. (oh, en ik zou nog ZEKER aan raden om eens te kijken wat we met ontspanningoefening kunnen doen! -als de spanningscomponent blijkbaar zo duidelijk is-)
      Sterkte en rust gewenst
      Hans

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.