Is het streven naar abstinentie een valkuil bij aanpak van #verslaving?

Is het streven naar abstinentie een valkuil bij aanpak van verslaving?

Ik ga misschien iets raars zeggen in de wereld van de hulp bij verslaving en afhankelijkheid: misschien gaat het er uiteindelijk werkelijk niet om dat iemand niks meer drinkt, slikt, snuift oid. Dat is waarschijnlijk slechts een gevolg. Want laten we wel zijn: als je ziet hoeveel alcohol er in onze maatschappij gedronken wordt, hoeveel nicotine en pot en coke base er gerookt wordt, hoeveel pillen er geslikt en cocaïne gesnoven wordt.. dan is het dus eigenlijk heel normaal om zo af-en-toe ‘pretmiddelen’ te gebruiken in onze cultuur*).

Dus als je nou ‘normaal’ wilt zijn…

Misschien is al dat werken aan “abstinentie” wel een valkuil. Misschien is het in onze maatschappij voor ons ook wel veel prettiger om te praten over het gebruik dan over de dingen die mensen missen in hun leven.

Het tegenovergestelde van verslaving is niet (!) dat je niet gebruikt. Het tegenovergestelde van verslaving is vrijheid. Vrijheid van denken, vrijheid van handelen…

Het tegenovergestelde van verslaving is niet dat je dat middel zo belangrijk maakt dat er tegen moet gaan vechten, dat je het moet gaan uitbannen uit je leven…

abstinentie als enig doel?

Je zou kunnen argumenteren dat al dat gejaag naar abstinentie op een omgekeerde manier precies hetzelfde doet als wat verslaving met iemand doet: eigenlijk een onbelangrijk goedje wordt op een vreemde manier ineens heel “belangrijk” gevoeld. Mensen weten wel dat het eigenlijk niet meer zo lekker is en zo belangrijk zou hoeven zijn. Maar de fixatie op het middel doordat het zo belangrijk voelt maakt dat er uiteindelijk allerlei gedachten ontstaan die weer maken dat het “nu toch wel een goed idee is”.

En ik vraag me af hoeveel mensen zich daadwerkelijk daadwerkelijk geholpen voelen door de opmerking: “jij moet niet zo gefixeerd zijn!” Op andere gebieden in de psychotherapie zouden we zo’n aanpak niet ons hoofd halen als professional. “Oh ja, dat is een goed idee. Laat ik eens even iets minder gefixeerd zijn, ja.” Dat was zelf ook al wel bedacht, inderdaad…

Stel nou eens

Ga eens even mee in deze denkwijze en bedenk je eens. Stel: bij de behandeling van een verslaving hoeft er misschien helemaal niet zo veel aandacht naar dat middel te gaan. Natuurlijk, dat middel heeft een centrale betekenis gekregen. En biologische processen spelen daar een rol bij, en inderdaad, onze klanten zijn het meestal eens met ons dat het wel wat minder kan en dat het waarschijnlijk een beetje een zoektocht gaat worden naar “hoeveel” en “waar”. Maar dat staat in het licht van het oefenen voor skills en communicatie. Het draait er veel meer om dat je gaat doen wat er moet gebeuren om dat vreemde waargenomen “belang” te laten verdampen.

Ik zou zelfs willen zeggen dat in een veel gevallen al die aandacht voor het (gebruik van dat) middel het verslavingsproces eerder versterkt.
Vroeger dacht ik dat ik gelukkig kon worden door middeltje X te gebruiken. Maar bij behandelaar vertelt me juist dat geluk bereikt kan worden door middeltje X niet te gebruiken…

omdanken

Volgens mij gaat het er juist vaak om dat je gaat kijken naar de dingen die belangrijk zijn voor levensgeluk, levenskwaliteit. Dat je over die zaken leert praten, dat je ze (tijdig) leert zien, dat je er op leert reageren. Als die aandacht voor iets war je geen aandacht voor moet hebben lijkt een beetje op: “don’t mind the elephant in the middle of the room!!!”
Maar misschien komt die olifant wel in de kamer omdat er voornamelijk chemisch naar instant-geluk werd gezocht.. of omdat er naar geluk werd gezocht doordat mensen geloofden dat geluk ontstaat door de afwezigheid van ongeluk. Misschien dachten ze dat je iets aan negatieve gevoelens moest doen in plaats van met negatieve gevoelens.

Begrijp me goed, dat betekent niet dat mensen op dezelfde manier door kunnen gaan. Als je niks verandert kunnen er geen nieuwe dingen ontstaan.
Maar dan zijn we het er in ieder geval wel over eens met onze klanten dat het er om draait om dat middel onbelangrijk te maken in je leven en dat het niet zo veel zin heeft om gelijk maar te gaan roepen dat er “gestopt moet worden!”

Opportunity, Awareness, Strategy, Communication, Skill, and a bit of luck

Als je hier eens over wilt discussiëren kunnen we eens ergens lunchen of een kop koffie drinken
Notes:
*) Ik was ook een beetje geschokt toen ik een criminoloog hoorde uitleggen dat eigenlijk de beste maat voor integratie in de Nederlandse cultuur was: het aantal biertjes en jointjes per maand (indien hoger dan méér geïntegreerd)

Wil je het hier eens uitgebreider over hebben neem dan contact op met: Praat eens met Hans .. *klik*

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

6 gedachten over “Is het streven naar abstinentie een valkuil bij aanpak van #verslaving?

  1. Hoi, ik ben het met je eens dat het probleem groter is dan alleen het gebruik. En dat mensen een leegte willen vullen met drugs of alcohol, maar ik ben zelf verslaafd geweest en ik vind het wel belangrijk om te zeggen dat abstinentie voor mij de enige manier is.

    https://polldaddy.com/js/rating/rating.js

    • Precies wat ik inderdaad altijd probeer duidelijk te maken: er is meer dan alleen maar het middel. iedereen heeft de neiging om alleen maar de chemie te kijken. Maar inderdaad aandacht voor de psychologisch/emotionele aspecten als de leegte die je noemt. En inderdaad is voor veel mensen met een redelijke biologische verslaving abstinentie het duidelijkst en daardoor het makkelijkst. Keep it up. Dan is dit stuk niet voor jou geschreven 🙂 Dan is gaan twijfelen alleen maar het treiteren van jezelf 🙂 #Respect

      • Ja, ik denk zelf dat het veel te maken heeft met de maatschappij waarin we leven waarin alles om status en bezittingen draait. Maar uiteindelijk vervult dat ons niet, en dan gaan er verder zoeken naar hetgeen wat onze leegtes kan vullen. Dat is zeker iets waar ik ook tegen aan liep. En het gevoel dat je er niet mag zijn of niet goed genoeg bent.

      • inderdaad he… van “rat city” kunnen we leren dat je ratjes met een vervuld leven veel moelijker ‘verslaafd’ krijgt

  2. Wat je zegt is helemaal niet raar.

    Ik zat in Het Blauwe Huis in 1993 en toen, gebruik = exit behandeling. Nou, een jongen die er zat voor heroine verslaving heeft op een weekend verlof een biertje gedronken in de stad. Het kwam uit dat hij dat had gedaan en hij werd uitgezet, zonder pardon, eind behandeling. Zijn klacht luidde toen: “maar ik heb helemaal geen alcoholprobleem!!” niet beseffend dat dat ene drankje nemen was zijn “alcoholprobleem”. Want het betekende dat hij onmiddelijk op straat kwam te staan. Tragisch, eigenlijk, want binnen de kortste tijd zat hij weer aan de spuit. Maar het illustreert de enorme focus op “de middel” toen. Deze jongen was zijn leven aan het opbouwen, hij zat een maand weg van een begeleid woonsituatie, hij had vrienden voor het eerste keer in zijn leven in plaats van medegebruikers; hij had hoop op een betere leven.

    20 jaar later is het ietwat anders. Nu kan je “leren” van uitglijders. Or so they say. Maar wat leer je dan? Dat je het niet moet doen weer? Want na de uitglijder gaat de focus weer terug op “trek” en “abstinentie”. Nou, daar krijg ik de gggvd trek+ van!

    Na een levenslang worsteling met verslaving heb ik altijd het idee gehad – en deze idee is alleen maar versterkt geweest door bijna iedereen waar ik mee te maken heb gehad in de verslavingszorg – dat abstinentie de enige optie was. Jezelf lekker maken om te falen, dus, want aan je leven heb je niets gedaan. Abstinentie als graal, als focus, als raison d’ etre. Ik heb in de verleden andere verslaafden uitgelachen toen ze het over “gecontroleerd gebruik” hadden en zich daarop probeerde te richten – maar in de hoop om dat te realiseren zonder iets te veranderen in hun leven. Want daar draait het inderdaad om. De verslaving is maar een symptoom van een leven die niet goed loopt, daar heb je volkomen gelijk in – of dat iets interns of biologisch is, iets van uit het verleden is, of iets in het huidige situatie waar mensen in zich bevinden, of een combi van ze allemaal, daar gaat het om.

    De heilige graal van abstinentie is iets die je vindt als je leven loopt als jij het wilt, inderdaad Hans, als je vrij bent.
    Je kan de ketting van een slaaf doorbreken, maar wordt hij dan meteen een vrije man? Daar ligt het werk, daar moet de focus zijn, niet op “de middel”.

    • Precies! en zonder verantwoordelijkheid geen vrijheid.
      Hoe leer je daarmee omgaan… hoe leer je die willen… hoe leer je jezelf dat te gunnen.

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.