Zijn de feestdagen wel echt te vieren met iemand met verslaving?

Het kerstfeest en nieuwjaar zijn lastige feesten

kalkoen in de oven

de gezamenlijke maaltijd

Het korte antwoord is: ja! …Maar dan wel echt, inderdaad.
En niet zo’n feestje waarbij iedereen doet alsof z’n neus bloedt onder het genot van kerstkransjes en lauwe kruidenwijn. Want dan gaat het waarschijnlijk niet lukken, nee.
Een kerstfeest waarbij iedereen mag zijn wie ie werkelijk is en waar iedereen verantwoordelijk is voor de eigen rollen in dat kerstfeest, dat iets dat uitstekend haalbaar is als er heldere afspraken zijn en iedereen voor zichzelf zorgt dat je daarop let.
Nauwkeuriger gezegd: als je verslaafd bent dan ben je verantwoordelijk voor je eigen verslaving en wanneer je houdt van iemand met een verslaving dan ben je verantwoordelijk voor je eigen grenzen.


haalbare! afspraken

Wat namelijk belangrijk is voor zo’n feest is het maken van een eerlijk plan. Het is niet fair om te verwachten van het overbreien van iemand met een verslaving dat ie geen trek mag krijgen -zeker niet wanneer de favoriete dope wordt geschonken of wanneer een witte kerst op de spiegel ligt. En het is niet fair om van iemand met trek te verwachten dat ie niet gaat gebruiken binnenkort. Het is gewoon niet fair om van kinderen (of ouders, of partners) te verwachten dat ze zonder harde afspraken zullen geloven dat iemand die al vaker heeft bewezen dat de drang soms groter is dan de belofte, dat die zich aan z’n woord zal houden.

En als het op een fair kerstfeest ergens over gaat dan is het inderdaad fairness. Eerlijke gevoelens, met een (opr)echte expressie en eerlijk contact over de dingen die je voelt.
Een plan met een vangnet van afspraken en acties voor de angsten van alle partijen. Dus een plan waar alle belanghebbenden aan mogen meedenken, ook de mens met verslaving dus. Die is niet dom ofzo (ook al gebeuren er misschien domme dingen soms). Maar verslaving is niet iets wat je zelf wilt dus je hebt de neiging om dingen te willen kunnen afspreken die je helemaal niet lukken…. Doe dat niet…

En ik beloof niet dat alles goed zal gaan. Niets is zo onvoorspelbaar als het brein van een mens. Maar ik geloof wel dat je met een plan duidelijk meer kans hebt om het goed te laten gaan en minstens, dat je weet wat je met z’n allen kunt doen op het moment dat het niet lekker gaat.

Dus vraag iedereen even na waar hij/zij bang voor is dat er zal gebeuren. En dan niet in vage termen (“ik ben bang dat het niet gezellig zal zijn”) maar maak het concreet: “Wat zou je vervelend vinden als dat gedaan wordt door …. {vul hier ook een naam in}?”
Dan kan je met die angsten naar de personen in kwestie om er afspraken over te maken.


bij voorbeeld

Voorbeelden:

  • “Als je onder invloed bent dan moet ik je vragen om een hotel te nemen want ik wil je niet onder invloed in mijn huis”
  • “Als verantwoord vader wil ik niet dat de kinderen hun moeder flink onder invloed meemaken. Je hebt het de afgelopen maanden niet bij een enkele eenheid kunnen houden. Dus ik wil dat je pas voor het eerst gebruikt als de kinderen een half uur naar bed zijn zodat ze slapen”
  • “Oma is bang dat er weer geschreeuwd gaat worden dus ik spreek met je af dat we allebei vertrekken als er iemand met stemverheffing gaat praten. En het is aan de gastvrouw om te bepalen wat stemverheffing is. Niet aan jou of aan mij”

Ik raad ook aan om hele heldere afspraken te maken wie er nuchter blijft en wie ook het aanspreekpunt is bij meningsverschil.
Bedenk je of het wel leuk is als iemand helemaal bij de maaltijd moet zitten en de hele avond kopjes thee moet drinken of dat het misschien leuker is om in de middag koffie te drinken met elkaar. Juist als in de avond de wilskracht opraakt zie je vaak dat mensen in de avond ook meer kans hebben op terugval waardoor het ongezellig wordt terwijl ze wel in staat waren geweest om het ’s middags gezellig te houden.

Nogmaals dit soort afspraken garanderen niet dat het goed gaat maar er is in ieder geval een helder script wat er moet gebeuren in bepaalde situaties.


welk cadeau?

Voor mensen die een ruime last hebben van hun verslaving geldt vaak dat er craving (trek) ontstaat als er ruimte ontstaat om te kunnen gebruiken. In dit geval herkenbaar als: “als ik geld hèb… dan gaat het ook op aan m’n verslaving.”
Tenzij dat je de dope wilt bekostigen betekent dit voor deze mensen dat je maar beter geen baar geld geeft, of cadeaus zijn die goed te verkopen zijn.
En probeer creatief te zijn met geven. Misschien wil je iets voor de gezondheid geven, een tandartsbehandeling, een massage of een schoonheidsbehandeling die jij betaalt.


ver – geven?

Bij cadeaus is het soms ook belangrijk om je af te vragen wat je nou eigenlijk werkelijk wilt geven.
Heeft iemand de verslaving buiten de financiële situatie van het gezin kunnen houden? Zo ja, dan kan je iemand echt wat gunnen. Maar als dat niet zo zou zijn geweest en als iemand voor de verslaving heeft moeten stelen voor z’n eigen gevoel. Voel dan goed na of je wel wat wil geven. Het kan namelijk ook zo zijn dat je nog wel wilt vergeven maar niet meer geven. En je kan daar een kaartje van maken waarin je iemand het geld wilt geven wat al is gestolen of afgetroggeld.
Nee, ga dat niet in het openbaar geven waar andere mensen bij zijn. Dat is nogal een indirecte aanklacht. Maar geef het iemand en probeer het dan ook voor je gevoel te geven… zodat je het niet terug hoeft te hebben.

Vergeven is soms echt geven.


gedrag ?

Niet alleen de mens met een verslaving dient hierbij op het gedrag te letten. Dat geldt voor de omgeving ook. Ook de verslaafde mag angsten hebben. “Ik zou het heel vervelend vinden als tante Annie weer de hele tijd van die zuigende opmerkingen gaat zitten maken over verslaving” is een realistisch angstje op een feestje dat waarschijnlijk toch al wel beladen is. Dan moet ook even met tante Annie overlegd worden of ze dat kan, ergens niet over praten. Dan moet misschien tante Annie zelfs worden uitgelegd dat je liever hebt dat zij niet komt, dan dat zij haar irritaties op jouw feestje gaat zitten uiten. “Ook al is het vast met de beste bedoelingen, Annie. Als je daar je mond niet over kan houden (maakt niet uit hoe goed je het bedoelt) dan heb ik liever dat je voor het eten weg gaat. En de gastvrouw bepaalt of de dingen die je zegt vervelend over komen, Annie. Niet jij.” Ik zei al. concrete en duidelijke afspraken met iedereen die betrokken is…
Trouwens, in dat kader moeten we misschien tante Annie ook wel vragen om een beetje te letten op haar eigen wilskracht om haar mond te houden (het zat blijkbaar hoog bij tante Annie) dus “of je ècht een beetje op wilt passen met de port, Annie?”


gebruik ?

Maak heldere afspraken over gebruik op jouw feestje. De niet-verslaafde mensen zijn niet verslaafd. dus… dan mag je ook verwachten dat het niet zo’n opgave is om niet te gebruiken. Het is immers de verslaving die het gebruik zo belangrijk maakt.
Vraag jezelf af hoe leuk het feestje wordt als er wel gedronken wordt door anderen. Vraag je ook af of iemand met een verslaving nog wel van het feestje kan genieten of dat het gewoon leuker is om iets anders te doen (misschien ook op een ander tijdstip dan normaal.

Maak ook concrete afspraken over gebruik door degene met een verslaving. “Niet (ook niet op de WC of in de keuken)” kan een goede afspraak zijn als dat haalbaar is. “Niet zichtbaar voor de kinderen” is al een stuk minder want telkens weer blijkt dat kinderen véél meer zien dan dat mensen denken.
Als je gebruik toestaat op plekken waar je dat normaal niet toestond, vraag ook extra aandacht voor het tolerantie risico. Een lichaam met tolerantie voor een verslaafd middel heeft die tolerantie met name op de plekken waar iemand gewend is te gebruiken.

gebruiken op niet “gebruiks – gerelateerde plekken” geeft minder tolerantie.

Het is dus oppassen voor de gebruiker als je toestaat in jouw huis te gebruiken terwijl je dat normaal niet toestaat want dezelfde dosis kan veel harder aankomen dan op “gebruiksplekken”.


het vertrek !

Regelmatig komt het ook voor dat iemand met een verslaving ineens weg is. Dat is jammer maar dat is zo. Mensen hebben dan wel eens het gevoel dat ze niet belangrijk genoeg waren om afscheid van te nemen maar dat is niet zo. Een rappe aftocht kan belangrijk zijn juist om het goed te laten gaan.
Dis als iemand ineens weg is dan is dat ook goed.

Mensen met een verslaving kennen een gevoel dat mensen zonder een verslaving gewoon helemaal niet kennen. Dat gevoel heet “craving” en ik raad mensen met een verslaving altijd aan: “zorg voor een goede exitstrategie hebt. Zorg dat je eventueel op je hakken op de deurmat kan omdraaien omdat dit gevoel te groot wordt. Het is jammer maar het is beter dan dat je dit gevoel laat winnen.”
Als iemand met een verslaving ineens weg moet dan moet je hem/haar ook echt geen haar in de weg leggen als er haast is. Nee, niet iedereen nog een handje moeten geven. Nee niet nog een warm afscheidswoordje (dat toch niet aankomt). “bye, we bellen!”is genoeg.
Dwing iemand niet in een situatie te blijven waar de trek (craving) hoger en hoger op blijft lopen want jij kunt je niet voorstellen hoe dat voor iemand is die het meemaakt. Als je weg moet dan moet je weg en dan moet je niet nog een kwartier staan wachten tot ome Jan je jas gaat pakken of een half uur op de gezamenlijk bus moeten wachten.

exitstrategie : niks in de weg leggen.

Blijft me niets anders over dan te zeggen: maak er prettige feestdagen van als deze dagen belangrijk voor jou zijn… of als deze dagen belangrijk zijn voor de mensen waar je van houdt.

Als je me naar aanleiding hiervan iets wilt zeggen of vragen, laat me dat even weten:


Aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik*
Of eerst eens een kopje koffie drinken om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl


Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.