Yuri van Gelder als voorbeeld…


Sterkte Yuri…

Een reactie op het stukje van Mick Boskamp in het Parool:
‘Beste Yuri, eens verslaafd betekent altijd verslaafd’*

Yuri van Gelder in de beklaagdenbank

<Cynisme=AAN> Kijk, zo zien we ze graag, die verslaafden: in het beklaagdenbankje en beschaamd… <Cynisme UIT>

Het Parool laat zich echt weer van z’n aller nauwste kant zien, alleen al door deze kop in de opinies zo prominent te plaatsen: ‘Beste Yuri, eens verslaafd betekent altijd verslaafd’*
Natuurlijk kan je jezelf als redacteur verschuilen achter de journalist Boskamp die zich vanuit zijn eigen ervaring met zijn eigen verslaving opwerpt als de deskundige. Maar ik vind het een onnodig schadelijk stuk. Voor Yuri en voor mensen met een verslaving. En uit eindelijk dus ook voor het Parool zelf.
Laat me duidelijk zijn: we leven nog in een democratie dus we hebben allemaal recht op een mening. Die mogen we ook uiten gelukkig en daar kunnen we het dan over hebben. Een dialoog brengt nuancering zoals je dat in een intelligente krant zou verwachten, het poneren van stellingen als “waarheden” is dat niet.


Dit is niet tegen de 12-step gedachte

Het gaat hier over verslaving. Daar weet ik wat van. En als ik dan een dergelijk stukje lees dan is dit gewoon een druppel, niet veel meer dan één van de vele druppels. Het is alleen toevallig de druppel die maakt dat mijn emmer over loopt omdat het ten koste gaat van mensen met een verslaving.

Ik zeg dat elders ook: de AA is waardevol. Het is een vereniging, een groep mensen die elkaar steunt in een lastige tijd van hun leven. Het is een groep volgers van het gedachtengoed van oorspronkelijk denkers die -zoals dat vaak gaat bij volgers- gaandeweg Roomser zijn geworden dan de Paus en die zich -bij het ontbreken van alle kennis die de oorspronkelijk denkers hadden- alleen vastklampen aan de regels die zijn opgeschreven en daar dan ook nog eens hun eigen interpretatiesausje over sprenkelen.
Wanneer we kijken naar de oprichters van de Alcoholics Anonymous (in 1935 al) Bill Wilson en Dr. Bob Smith dan herkennen we hoe zij in de trechter van hun kennis veel ideeën hadden die er aan het tuitje niet uit zijn gekomen op papier. Waardevolle ideeën als: betrek het netwerk van de mensen bij hun aanpak. Experimenteer openminded met dingen (is het nog een beetje bekend dat Wilson met LSD heeft geëxperimenteerd? En daarmee zet ik ‘m dus niet weg als iemand die gekke dingen deed want er wordt opnieuw geëxperimenteerd met hallucogene middelen. De man was openminded en zijn tijd ver vooruit!) Maar hij heeft een structuur gebouwd voor mensen die dat zelf moesten gaan dragen en daarbij heeft hij waarschijnlijk een aantal duidelijke stellingen ingenomen omdat hij zelf de nuancering niet meer zou kunnen geven in die groepen.


Lekker duidelijk doel

De A.A.-groepen die draaien op het 12-step model zijn ook groepen met een duidelijk doel. Namelijk abstinent worden… dat is een goed doel voor een aantal mensen met een serieuze verslaving.
En het is ook een doel dat voor de omgeving van die verslaafde persoon erg prettig voelt want het legt de boosdoener zo prettige vast. Het ligt aan de alcohol, het ligt aan de dope! Ik zeg daarmee NIET dat de omgeving van een verslaafd mens niet keihard gewerkt heeft overigens he! Snoeihard vaak zelfs! (…niet altijd aan de handige dingen. Maar ja, de waarheid weet je pas achteraf hè)
Maar ik zeg wel dat de werkelijkheid niet zo eenduidig ligt. Niet alleen de mens met een verslaving zelf, maar ook de omgeving zal dingen anders moeten gaan aanpakken. Dat gaat over verantwoordelijkheden nemen. Dat gaat over verantwoordelijkheden geven. Dat gaat over grenzen aan jezelf en aan de ander. Dat gaat over samenwerken aan levenskwaliteit en eigenlijk altijd gaat het over veel meer dan “stoppen”…
Dat gaat bijna nooit om dogmatische duidelijkheid en schuldtoewijzing.


Maarrrrr

De A.A. -hoewel nuttig voor velen- is dus géén verslavingstheorie, het is een aanpak voor een groep van de mensen die een serieuzere biologische verslaving hebben. Wederom voor alle duidelijkheid: er zit werkelijk nergens een aan-uit-knop in ons brein dus de claim die een aantal van de volgers “voor een verslaafde geldt altijd puntje puntje puntje” of zoals Mick het graag persoonlijk maakt: “We admitted we were powerless over drugs and alcohol – that our lives had become unmanageable.” Natuurlijk -want het is inderdaad een alles-of-niets aanpak- heeft Yuri daar “ja” op gezegd. Want dat doe je als je wanhopig genoeg bent en je grijpt de grashalm aan op die durft te stellen “het twaalfstappen-programma hanteert, het enige bewezen programma dat helpt bij verslavingen.” Niet dat dit verder waar is, onderzoek laat echt heel weinig over van deze claim en de uitval is enorm. Maar de volgers van de AA roepen dat graag… en als je dat vaak genoeg roept dan gaat iemand mogelijk nog denken ook dat het waarheid is, gewoon door de herhaling.

Dat je als AA-adept graag hebt dat het de waarheid is, dat kan ik me ook weer heel erg goed voorstellen. Want als je eenmaal een serieuze verslaving op je hals hebt gehaald en je hebt het behoorlijk verkl… bij je omgeving, dan heb je ook wel ècht een hele grote behoefte aan duidelijkheid. Dus hoor me goed, dat is een hele goede persoonlijke waarheid. Maar claim dat niet als “bewezen”, Mick. Het heeft zich in jouw leven bewezen (en in het leven van veel andere ernstig verslaafden). Het is in jouw leven waardevol: geweldig! Je kan het andere mensen aanraden (en zeker in een aantal gevallen terecht) maar claim het alsjeblieft niet als de waarheid en ga dus al zeker niet andere mensen die daar verder niet zo veel van af weten (jouw lezers) lopen desinformeren …en dan al zeker niet door te gaan vingerwijzen naar iemand die toch al op de grond ligt.


Schuld toewijzen is genoeg?

Want daar ga jein jouw stuk wat mij betreft echt over de schreef: je maakt het persoonlijk en je bent bezig met schuld-toewijzing.
Je verwijt Yuri boos te zijn…. Ik zou bijna zeggen “ja! duhhuh!” als ik mij ja-ren-lang ergens op heb voorbereid en iemand blokkeert dat ineens hard met een machtsgreep dan zou ik waarschijnlijk toch ook wel ‘een beetje aangebrand’ reageren.

Nog even los trouwens van het feit dat ik Yuri eigenlijk helemaal niet zo boos ervaar. Ik zie hem vooral als iemand die zijn frustratie en verdriet staat te verbijten.

Sterker nog: kudo’s voor Yuri dat ie niet véél kwader is geëxplodeerd in de media (maar ja, dat hebben eerdere media reacties op zijn leven hem natuurlijk ook wel afgeleerd).
Maar dat ie boos is? Natuurlijk wordt je boos als je als fuckin’ sportman ineens wordt neergezet als een of andere junkie of zo (…)

En nee, ik weet niet wat er is gebeurd. Ik ga dus niet in de valkuil stappen om trainer gelijk te gaan geven en ik geef Yuri ook geen gelijk. Ik wéét het niet.
Maar ik ga niet vinden dat het Yuri’s eigen schuld is.


Communicatie problemen en verslaving

Oh natuurlijk: het proces van verslaving kan maken dat mensen minder ingebed zijn in de omgeving, dat zij meer een “loner” zijn dan het landelijk gemiddelde misschien. Alleen al door het geheim van het gebruik is een zekere eenzaamheid soms over tientallen jaren geoefend.
Of misschien is het juist inderdaad wel zo (één van de moeilijk bewijsbare theorieën over verslaving) dat problemen met binding wel oorzakelijk zouden zijn in het verslavingsproces. Waarom heeft iemand inderdaad met zo veel doorzettingsvermogen geprobeerd om het allemaal alleen op te lossen terwijl er meer oplossing zou hebben gelegen in samenwerking met de omgeving. Misschien is het ook een slang die in z’n eigen staart bijt.
In ieder geval leidt verslaving tot een hoop ruis in de communicatie met de omgeving en omgekeerd.

Het zou best eens kunnen zijn dat Yuri misschien inderdaad niet altijd degene is die het makkelijkst met zijn omgeving communiceert en dat hij daardoor het gevoel heeft gehad iets te kunnen doen waar de omgeving echt “hele andere ideeën” over had. Blijkbaar!
Aan de andere kant zie je natuurlijk ook wel dat iemand zich voor dit soort prestaties enorm heeft moeten kunnen concentreren en zie je rond topprestaties ook altijd wel wat van die beste stuurlui aan wal staan. En dat kapteins als Mick graag hun mening over het water gaan staan roepen als iemand op de klippen gelopen is, dat laat zich ook slecht vermijden als je bekend Nederlander bent.

Maar de vraag is voor mij vooral: doen we daar mensen met een (beginnende) verslaving een plezier mee? Of zetten we “die verslaafden” op een dergelijke manier zo lullig weg dat mensen die eigenlijk zouden kunnen gaan beginnen met het zoeken van een steuntje in de rug om het weer goed te laten gaan toch vooral op het spoor: “ik moet er niet aan denken dat ik toegeef misschien een beetje verslaafd te zijn want weet je nog hoe Yuri genaaid werd in de pers?”.


Over doping en oneerlijkheid

En ik kan verder gaan met je behoefte om het allemaal precies te weten, Mick. Over alcohol als doping en dat dat “klinkklare nonsens” is, volgens jou. Nou tja… dat is het dus niet… sterker nog alcohol is een hard drug die gisteren verboden zou worden als ie vandaag op de markt kwam maar je gaat er bewezen niet beter van presteren.

Alcohol is is “dope”, ja…
Maar ècht géén “doping”.

Ja, als je een alcohol verslaving hebt dan krijg je het gevoel dat je beter kan presteren en dat het belangrijk is om te drinken. Inderdaad, dat doet de verslaving, maar je prestaties worden er meetbaar slechter van dus het is nogal een luizige ‘doping’. Want dat is waar in de sport naar gekeken wordt: gebruikt iemand stiekem doping, middelen waardoor er een oneerlijke concurrentie ontstaat.

Over oneerlijk achterop komen… er ontstaat wel een behoorlijke oneerlijkheid door het meten met twee maten. Waarom mogen alle sporters biertjes drinken en Yuri niet?
Tenzij Yuri dat zelf als stok achter zijn eigen deur heeft afgesproken dat hij weggestuurd kan worden als hij alcohol zou drinken. Anders lijkt het me nogal een wonderlijk verschil tussen verslaafde sporters (…of moet ik zeggen: sporters die in de media hebben toe gegeven dat zij een verslaving hebben) en de sporters voor wie dat niet zo is. Het is weer zo’n punt waarin we het als omgeving erg graag allemaal beter weten dan de verslaafde. Dan menen we ineens allemaal te kunnen zeggen dat ie dat niet had mogen willen kunnen.
En begrijp me goed: in de actieve verslaving heeft iedere mens die te hard door zijn verslaving werd geroepen waarschijnlijk een aantal echt hele onhandige keuzes gemaakt. Maar dat betekent niet dat we verslaafden kunnen gaan kleineren zolang we maar ergens kunnen.

Ik weet dat de overgave een belangrijke emotionele stap is in de ontwenning (je hoort me inderdaad het woord “herstel” actief vermijden). Dat het uit handen geven wezenlijk is bij het vinden van nieuwe wegen naar een nieuw normaal. Tegelijkertijd is het ter hand nemen even zo goed belangrijk, het pakken van verantwoordelijkheid en zelfsturing. Hoe kan iemand van te voren weten of ie zal struikelen of niet?


Het abstinentie-dogma

Ja de gedachte dat er mensen zouden kunnen zijn die hun middelengebruik zouden kunnen controleren is moeilijk te verkroppen als je tot de groep van verslaafden behoort die deze fantasie maar beter los kan laten. Maar om daarmee te gaan stellen dat iedereen met een (beginnende) verslaving dat maar gelijk zou moeten doen omdat het uiteindelijk toch altijd mis gaat… Ja, als je gaat vragen onder de groep van gebruikers bij wie het misgegaan is: inderdaad (duhhuh). Niet omdat ze dom zijn of geen wilskracht hebben.
Ergens is de honger van de verslaving te groot geworden en de de hoop te weinig of zelfwaarde of de angst te klein voor deze groep die dus blijkbaar de zelfcontrole verloren is. En inderdaad is dan abstinentie (hoe moeilijk ook) voor die groep vaak de meest makkelijke manier van zelf-controle.

“Maar kan ik ook niet ..?”
“Nee niks!
Want een echte verslaafde moet alles laten staan.”
… behalve nicotine en koffie (..)

Maar moeten we daarom tegen iedereen gaan zeggen vanuit een abstinentie-dogma gaan zeggen dat ze alleen maar met hun verslaving kunnen omgaan doordat ze voortaan alles moeten laten staan.

Onderzoek heeft helder laten zien dat er een grote groep mensen is die een periode van hun leven te veel gebruikt heeft, die kunnen leren om sommige middelen wel gecontroleerd te gebruiken. Onderzoek laat zelfs zien dat een aantal mensen wel degelijk zonder veel langdurige hulp zelfstandig zulke veranderingen in hun leven aanbrengen dat zij op hun primaire dope nog weer gecontroleerd gebruik aan kunnen. Een hoop ook niet, dat is zeker waar. En die groep die kiest vaak een stuk bewuster voor abstinentie als ze hebben kunnen proberen of het lukte, en tijdens hun oprechte pogingen niet werden vergruisd met “ja, maar dat kon natuurlijk ook nooooit wat worden”.


Twijfel serieus nemen en onderzoeken

Nee, ik zal de laatste zijn om iemand die middels abstinentie zijn leven weer op orde heeft gekregen aan te moedigen om de duidelijkheid van de abstinentie los te laten. Maar daar hebben mensen mijn mening ook echt helemaal niet voor nodig. Hun omgeving komt al vaak genoeg met “ach joh, die behandeling is nou toch over, nou kan het toch wel weer” en wat denk je van de eigen twijfel na een jaar “zou ik niet zo langzamerhand…”

En soms zal het goed zijn om mensen te vragen om het voor de twijfel van de omgeving te laten. Soms zal het goed zijn om iemand uit te leggen dat het ervaren belang van het middel misschien wel juist een reden is om aan te nemen dat er nog genoeg biologische verslaving speelt om het onwaarschijnlijk te maken dat het gaat lukken. Maar vaak is het goed om een experiment aan te gaan. Een experiment met een vangnet en een risico-analyse. Misschien alleen een gedachten-experiment (váák is het openlijk onderzoeken van de mogelijkheden en de vangnetten voldoende om het experimentje nog maar een tijdje uit te stellen, regelmatig laat een openminded kosten-baten-analyse van het experiment zien dat de winst de moeite niet waard is). Maar niet de opgelegde dogma’s maar de oprechte eigen beslissingen zonder dat eeuwige schuld toewijzen en in samenwerking met de omgeving in plaats van stiekemheid maken dat beslissingen van iemand zelf worden in plaats van een “oh, zo keurige aanpassing”.

Daarbij is oog nodig voor nuancering in plaats van dogma. Juist in deze tijd van makkelijk verteerbare spindoctor meningen in de media.

Dat, mijne heren en dames van het Parool, is wat ik zou verwachten van een intelligente krant.

En Yuri, ik wens je alle sterkte man, met deze smerige tegenvaller. Ik weet niet hoe het zit, ik weet niet wat er is gebeurd maar het lijkt me echt een klote herinnering om in je levensverhaal een plek te moeten geven.
Keep it up! …en ik denk dat wat je tot nu toe gedaan hebt wel degelijk een voorbeeld is voor heel veel mensen.


cupofteacupofcoffee

wil je eens (eventueel anoniem) praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*

Of als je het hier eens over wilt hebben met een open-minded therapeut zonder verplichting om dingen in je EPD op te nemen, laat het me even weten:


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*
Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen
zelfs geen emailadres als je niet wilt🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

One thought on “Yuri van Gelder als voorbeeld…

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s