Voor de partner (de route uit afhankelijkheid en verslaving) – 3

Voor de partner van iemand die kampt met afhankelijkheid en/of verslaving -3-

Ik ben bezig een boek te schrijven voor de partner van mensen die kampen met afhankelijkheid en/of verslaving.
Door de pijnlijkheid van die situatie wil ik daar haast mee maken en om mij aan te zetten tot actie zet ik de tekst voorlopig online.

Werktitel: Mijn partner en ik… en onze verslaving (samen-werken aan verslaving en afhankelijkheid)

Mensen kunnen zo mee denken en reageren…

Op deze pagina ga ik verder in op afhankelijkheid. Wat het (onder andere) is, en wat het betekent voor het herkennen van en het omgaan met emoties en wat dat betekent voor het onderhouden van relaties.


Emotionele Afhankelijkheid

Ik ga er in dit boekje minder op in maar ik gebruik in de uitleg van verslaving vaak het model van Piet Vroon. Het zogenaamde “Mens-Paard-Krokodil”-model ofwel (de mooie termen) de neocortex waar we vooral onze kennis en wilskracht huist, de paleo-cortex waar we vooral het gevoel van de emotie en het gedrag door de emotie -de impressie en de expressie-, de patroonherkenning en de aangeleerd geautomatiseerde gedragingen terugvinden. En de archicortex waar we de de delen van het brein vinden die voor ons biologische evenwicht zorgen middels hongers, dorst, lust.

En dan hebben we het tot nu toe eigenlijk nog helemaal niet over de emotionele afhankelijkheid gehad. Maar alleen nog maar over het biologische rand-hersenstam-deel van de verslaving. De metafoor die ik daar elders wel voor gebruik is “de Krokodil” (in mijn andere boekje om verslaving te begrijpen).
Want de andere redenen om te gebruiken vinden we een stapje hoger in de ontwikkeling van het brein: in de tussenhersenen -het emotionele deel van het brein- (dat is “het Paard” in het Mens-Paard-Krokodil-model). Deze reden om te gebruiken is dus precies wat ik vaak aanduid met de emotionele afhankelijkheid….

Want laten we wel zijn, gebruik is vrijwel altijd óók een manier om met lastige gevoelens om te gaan, naast de biologische craving óók een emo-truc. Middels ‘gebruik’ kunnen we immers lastige gevoelens overschreeuwen of verdoven? Lastige gevoelens waar ik vervolgens geen expressie aan hoef te geven, lastige gevoelens die ik niet hoef te voelen. Misschien zijn er in jullie geval meer lastige herinneringen of gedachten waar je jezelf niet mee bezig hoeft te houden omdat je ze uit kan zetten. Misschien zijn er gevoelens waarvan ik niet zo goed weet “hoe ik er bij moet komen”… ‘Doop’ kan iemand helpen om gedachten en/of gevoelens uit te zetten of juist te versterken.

Professor Schipper zei ooit:
“Vaak neemt Gebruik de plaats in van een-Gedrag-door-een-Gevoel.”

En waarom die gevoelens lastig zijn, en waardoor dat komt -door jeugd of trauma of wat dan ook-, dat is eigenlijk minder belangrijk… Waarom het gaat is dat er gevoelens zijn die geen gedrag krijgen… Onduidelijk? Blijf er even bij dat wordt duidelijker in het vervolg!


Emotioneel vreemdgaan?

Dat bepaalde gevoelens in de relatie geen gedrag krijgen maar “weg-gebruikt” worden, dat is ook de reden waarom veel partners het gevoel hebben dat hun partner ‘vreemd zou gaan’. Dat kan ook echt zo zijn natuurlijk (soms werkt gebruik nogal ontremmend). Maar vaak is daar geen sprake van. En toch is er wel het gevoel dat de partner iets met iemand deelt dat hij niet met jou deelt. En op een gegeven moment wordt ook duidelijk dat er niet “een ander” is maar wel “iets anders”!
Dan ontstaat soms de wonderlijke situatie dat de partner van iemand met een afhankelijkheid bijna jaloers kan zijn op de rol die het middel in neemt (gevoelsmatig voor de partner dus) in het leven. Net zoals mensen met chronisch gebruik kunnen meemaken dat zij -volledig los van de biologische verslaving- emotioneel echt een gevoel van gemis kunnen hebben als zij hun doop los laten. Alsof ze een vriend of vriendin moeten loslaten.

Raar zeg je? Dat iemand vriendschappelijke gevoelens kan hebben bij een fles, of een pil, of een envelopje? Vreemd toch, dat iemand daar zó véél bij voelt?…

Nou nee, eigenlijk helemaal niet! Als je even iets meer openminded naar kijkt dan begrijp je dat iemand met het de doop deed wat een vriend voor je doet bij een niet emotioneel afhankelijk iemand.
Wat doet een vriend als je verdrietig bent?
Hij laat je jouw gevoel vertellen zoals het is. Zonder oordeel. Hij laat je vertellen hoe het is en oordeelt niet. Hij geeft je een hug of houdt je even vast bij de schouders en verzacht je verdriet, geeft je troost. En vervolgens zegt ie: “Ook al voel jij je kut, laten we iets gaan doen, samen!”.

Wat doet de doop als de gebruiker zich rot voelt?
Onder invloed mogen veel mensen vaak ineens wel voelen wat ze eigenlijk voelen. Dan mogen ze ineens ruimte geven aan hun emoties. Doordat de ratio even iets minder werkt, wordt de remmende werking van de ratio minder en mag het gevoel even iets meer “op tafel” komen zoals het eigenlijk voelt. Door de afwezigheid van oordelende gedachten (omdat door het gebruik de gedachten even ‘uit’ staan) voelt het alsof je “jezelf kan zijn”, eindelijk.
En vervolgens, als je een tijdje in je gevoel hebt ‘gehangen’ dan denk je met je benevelde brein: “fuckit, laat ik wat gaan DOEN!… en je onderneemt dingen (zelfs als die geheel neit uit de verf komen omdat je onder invloed bent). Je doet wat met je gevoel! Zelfs al is dat alleen maar dat je heel emotioneel in ieder geval wat aan het veranderen bent aan dat gevoel door te drinken/slikken/snuiven/roken/spuiten/etc.

Zie je hoe het middel de plek van een vriend in kan nemen?
Is het nog steeds zo vreemd dat iemand zich tot z’n doop verhoudt als was het een vriend(in)?
Als je zó naar het middel (of een gedrag) kijkt dat ‘verslavend’ is geworden, dan helpt het om breder te kijken naar iemand met een verslaving. Om beter te zien wat er is zoekgeraakt en wat er geoefend moet gaan worden.

Het tegenovergestelde van verslaving is niet “abstinentie”… maar “verbinding”.

Kan je jezelf hierdoor voorstellen dat het niet alleen maar gaat over “die verslavende chemicaliën in een brein” maar dat er ook op het gebied van emotionele intelligentie dingen gebeuren?

…?!


Afbrokkelende emotionaliteit

Het pijnlijke is dat je hierdoor ziet dat iemand met chronisch gebruik, dat iemand met toenemende afhankelijkheid (valt je op dat ik het nu dus niet heb over “verslaving”?) eigenlijk steeds minder “emotioneel” wordt… Dat zeg ik niet helemaal goed want er zijn wel hele grote gevoelens af-en-toe maar het gevoel is steeds minder iets dat in de relatie terecht komt, steeds minder expressie krijgt, steeds minder woorden.
Door een verslaving, door de schaamte omdat je jezelf echt op recht iedere keer voor neemt om et anders te doen, en doordat het dan toch iedere keer wéér anders loopt dan je wilde, daardoor ontstaat een emotionele eenzaamheid die steeds meer groeit.

“Wie kan mij werkelijk begrijpen?”…

Nou het antwoord wordt al snel: “Alleen de mensen die net zo gebruiken als ik”… of in een volgende fase “Alleen de mensen die net zo verslaafd zijn als ik”… De eenzaamheid groeit en het vertrouwen dat je jezelf beter kan voelen door expressie te geven aan je emoties dat daalt. Hoe dieper je in die spiraal van afhankelijkheid wegzakt, hoe kleiner -emotioneel gezien- de wereld wordt.

Nog even heel duidelijk: Je oefent -door de afhankelijkheid- de expressie niet meer van bepaalde emoties in het begin, en op een gegeven moment van emoties überhaupt. Mensen weten dan vaak werkelijk oprecht niet meer hoe ze dingen zouden moeten zeggen aan hun geliefden. Dus dan zeg je maar niks… “ieder gesprek mondt toch uit in verwijten over gebruik” wordt vaak verzucht. En dat is ook vaak zo.
Mensen die wegzakken in afhankelijkheid zijn vaak alleen nog maar -steeds harder- aan het werk om het “goed te doen” waardoor de eenzaamheid groeit en groeit… en de behoefte aan “effe ontsnappen uit de druk en de wreedheid van deze wereld” ook alleen maar groeit!

Je oefent niet alleen de expressie niet, je oefent ook de ‘impressie’ van het voelen van gevoelens niet meer door het chronisch gebruik. Daar bedoel ik mee: je leert af om je gevoelens te voelen en ze een naam te geven voor jezelf. Prettige gevoelens zijn prettig maar die komen steeds minder vaak voor. En onprettige gevoelens die vertalen zich in behoefte aan gebruik om met die gevoelens om te gaan.

De “eerste reden” voor afhankelijkheid is vaak het “NIET voelen”…

Als niet-gebruiker voel je soms emoties en dan vraag je jezelf af wat je nou eigenlijk voelt. “Is dit nou boosheid, wat ik voel, of is het meer verdriet? Is het een combinatie dat ik aan de ene kant het ene voel en aan de andere kant het andere?..” Als chronisch gebruiker los ik het gevoel gewoon op! Het is er niet meer…. of in ieder geval: ik voel het niet meer -of misschien morgen pas weer maar dan noem ik het “kater”. Ik hoef niet meer na te denken over het label van het gevoel, over de boodschap aan mijzelf of aan mijn omgeving. En soms kan ik als regelmatig gebruiker juist ook even mezelf ook juist echt laten overspoelen door het gevoel, juist onder invloed. Dan voel ik héél veel gevoel… zo veel gevoel dat het moeilijk wordt om het te nuanceren en uit te zoeken en te bedenken wat ik er mee wil…

Laten we duidelijk zijn er kan een hoop leed onder een startende verslaving schuilen. Het is logisch dat mensen die psychologische of psychiatrische problemen meemaken makkelijker zullen kiezen voor chemische ‘zijwieltjes’ om het zelf in evenwicht te houden. logisch!
Trauma’s, depressies, paniek… Het zijn stuk voor stuk aandoeningen die de emotionele aandoening “afhankelijkheid” in de hand werken… waardoor vrijwel altijd uiteindelijk de oorspronkelijke aandoening versterkt.

Maar onder invloed neem ik er dus geen verantwoordelijkheid voor, ik ga niet op zoek naar mijn aandeel en naar de dingen waar ik ondertussen ècht gelukkig van wordt. Nee, de afwezigheid van het vervelende gevoel moet mij gelukkig maken…

Er zijn misschien soms hééél gróte gevoelens… maar ik leer af om actief voelend door het leven te gaan.

De stijgende afhankelijkheid van het middel maakt dat ik het méér en meer inzet voor mijn emotioneel evenwicht zodat mijn gevoel minder en minder wordt gedeeld, wordt besproken, wordt getroost of wordt begrensd. Steeds minder wordt mijn partner mijn sparring-partner over mijn gevoel en steeds meer wordt mijn middel mijn vriend…


<<< terug naar deel 2 <<<    >>> door naar deel 4 >>>


Als je hierover meer wilt weten of als je het hier wat uitgebreidere over wilt hebben met me, laat het me even weten:

cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*

Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen


zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Advertenties

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s