Voor de partner (de route uit afhankelijkheid en verslaving) – 9

Voor de partner van iemand die kampt met afhankelijkheid en/of verslaving -9-

Ik ben bezig een boek te schrijven voor de partner van mensen die kampen met afhankelijkheid en/of verslaving.
Door de pijnlijkheid van die situatie wil ik daar haast mee maken en om mij aan te zetten tot actie zet ik de tekst voorlopig online.

Werktitel: Mijn partner en ik… en onze verslaving (samen-werken aan verslaving en afhankelijkheid)

Mensen kunnen zo mee denken en reageren…

Op deze pagina ga ik verder in op de communicatie tussen partners naar aanleiding van Integrative Couple Coaching Communication. Zo ga ik hier even iets meer in op een “ik”-boodschap communicatie die hopelijk minder verwijten geeft, over en weer… uitgesproken of onuitgesproken.


Integrative Couple Coaching Communication
(“IK”-boodschap communicatie patroon)

In de communicatie tussen mensen gaan dingen vaak mis doordat we onduidelijk zijn over de eigen rol en de rol van de ander.
Als ik namelijk in een gesprek volledig vanuit  de “ik-vorm” spreek dan wordt duidelijker wat er aan mijn kant van het contact gebeurt. Als ik mijn kant duidelijk maak, dan is het voor mijn partner makkelijker om op mij te reageren. Als ik verder niet ga dwingen of ga afpersen of ga onderhandelen maar alleen maar zo compact mogelijk zeg wat ik zie, fantaseer, voel, vind, dan is mijn positie voor mijn partner duidelijk. Als ik daar dan nog een heldere vraag aan toevoeg (die ook echt een vraag is), dan is er ruimte voor een antwoord waar ik naar kan luisteren en misschien krijg ik ook wel een vraag terug.waar ik dan weer met aandacht op kan antwoorden.

Zender-verantwoordelijkheid

We hebben het bij communicatie altijd over de verantwoordelijkheid van de ontvanger om te actief te luisteren. Een andere veel gehoorde verantwoordelijkheid van de zender is vaak dat iemand zo eerlijk mogelijk zegt wat hem/haar op het hart ligt.
Daarbij vergeten we vaak dat we tijdens communicatie niet alleen een verantwoordelijkheid hebben naar onszelf om de boodschap als “zender” er zo eerlijk mogelijk uit te gooien. We hebben ook een verantwoordelijkheid om de boodschap ook áán te laten komen (en/of te checken of de boodschap is aangekomen) bij de ontvanger. Dit wordt duidelijker als je wat meer leest over “meta-communicatie* (in mijn blog West-coaching.nl aan bod laat komen). Dat laatste is interessant maar dat valt misschien een beetje buiten de scope van dit verhaal. Belangrijk is hierbij dat je niet alleen op de bewoording let dat je let op de toon waarin je jouw boodschappen uitzendt.

Je moet namelijk weten dat -anders dan dat veel mensen denken- mensen met een verslaving vaak veel meer over zichzelf twijfelen als dat vaak gedacht wordt. Doordat je telkens meemaakt dat je door je aandoening niet doet wat je ècht van plan was om te gaan doen is er vaak maar héél weinig nodig om dingen te horen als een aanval.

In de gewone relatie-coaching wordt er vaak heel veel aandacht gegeven aan “dat je alles moet kunnen zeggen”. Maar in de integrative couple coaching daar hebben we ook aandacht voor de verantwoording ten opzichte van je partner om je boodschap zodanig te vertellen dat ie ook áán komt. Vaak zal je jouw partner toch een beetje moeten rondleiden in de tuin van jouw gedachten…

Als ik iemand de weg wil uitleggen zal ik moeten proberen om een gezamenlijke taal te vinden want een Fransman heeft weinig aan “hier rechtuit en bij het derde stoplicht naar rechts” (ook al klopt de route)

“ik”-boodschap communicatie patroon

  1. “ik zie <…> (1 à 2 zinnen)
  2. ( “ik fantaseer <…>” ) (1 à 2 zinnen)
  3. “ik voel <…>” (maximaal 2 zinnen)
  4. “ik vind <…>” (1 zin)
  5. “ik vraag je <…>” -01- (1 ding tegelijk)
  6. (“ik vraag je (-02-) om te herhalen”)
  7. …open staan voor antwoord

Ik zal het later nog meer hebben over het “interne verwijt dat in de weg staat van relatie”. Maar laat ik hier eerst even nog even iets meer aandacht geven aan de “ik-boodschap communicatie”. Want er zitten nog wel wat valkuilen in die “ik”-statements. De bedoeling is dat je allebei om de beurt elkaar uit laat praten. Nou zie je vaak dat mensen, als ze eenmaal de ruimte voelen, enorm de tijd kunnen gaan nemen , ineens een hele monoloog van een kwartier afsteken en omdat ze nog geen weerwoord hebben gehoord daar ook maar gelijk een rij verwachtingen en eisen erbij zodat de andere partij tenminste helemaal geen zin meer heeft om nog iets terug te zeggen. En natuurlijk, omdat je niks terug gezegd heb, daarom heb ik gelijk en dat is uiteindelijk natuurlijk het belangrijkste in een relatie.. Dat je gelijk hebt, toch? Dat je de relatie wint?.. Dat jij degene gaat zijn met het meeste gelijk. Want als je dar nou hebt bereikt dan … Nou ja…
 <OK, het cynisme kan uit>

Te veel woorden

Soms als je mensen samen hoort praten, dan moet ik wel eens denken aan die quote van Freek de Jonge:

Als je maar genoeg woorden gebruikt, dan zit de waarheid er altijd tussen

De grootste valkuil in de communicatie tussen partners is vaak dat je zó veel woorden gebruikt dat je in één keer het gesprek dood slaat. Dus probeer wat je te zeggen hebt echt binnen maximaal 10 zinnen te zeggen.

01 – “ik zie”

“Ik zie” gaat echt alleen over wat je ziet, wat je hoort wat je kunt meten, wat je had kunnen opnemen met je foon als je die daarvoor had gebruikt. Het zijn feiten waar niet echt over gediscussieerd kan gaan worden. Als je dat gaat vermengen met dingen die je voelt, dingen die je fantaseert, die je vindt, dan heb je het even later over wat er gebeurt is welles-nietes. Maar als je kort vertelt wat jij hebt waargenomen -in 1 à 2 zinnen maximaal- dan heb je een degelijke basis gelegd voor het vervolg

02 – (ik fantaseer)

(dit is een tussenvraag die je over zou kunnen slaan als je echt niet zo veel fantaseert)
Vaak fantaseren we dingen naar aanleiding van de dingen die we hebben waargenomen en het is goed om daar de verantwoording voor te nemen door dat los te trekken van de dingen die we hebben waar genomen.
Jij fantaseert iets. Jij meent iets te hebben gezien dat je niet 100% zeker weet dus het is geen feit. Je denkt gezien te hebben dat er staat te gebeuren (maar het is nog niet gebeurd dus het is allemaal nog fantasie. Als je 1 à 2 zinnen hebt besteed aan jouw fantasie dan kan jouw gesprekspartner zich in ieder geval voorstellen waarom de volgende stappen zijn ontstaan.

03 – “ik voel”

Over jouw fantasieën kan getwist worden, die hoeven niet waar te zijn, je kan iets hebben gefantaseerd dat nou eenmaal echt niet waar is. Maar wat je voelt daar kan niet over gediscussieerd worden.

Je voelt wat je voelt! (en je kunt ook gut-feelings hebben die helemaal nog niet terecht lijken, waar je géén echt aanwijsbare redenen voor hebt, die he-le-maal OK zijn…)

Je gevoel kan natuurlijk ineens anders zijn als merkt dat je fantasie niet klopt, of als je ziet dat je iets hebt gemist in je waarneming. Maar anders is waarschijnlijk best begrijpelijk waarom je voelt wat je voelt.

Ik zeg vaak een gevoel dat eigenlijk maar één woord: “benieuwd”, “boos”, “bedroefd”, “bang”, “begerig”, “trots”, “schaamte”, “liefde”, “schaamte”… of twee of drie woorden als je twee, respectievelijk drie gevoelens voelt (het is echt onzin dat je niet meer gevoelens tegelijk zou kunnen voelen, dat geldt alleen maar als gevoelens heel erg groot geworden zijn inmiddels.

Lastig is wel dat je je gevoel moet scheiden van wat je vindt!
Dat gaat namelijk nog wel eens mis.
Mensen praten vaak veel te veel vanuit een mening over hun gevoel in plaats vaniut hun werkelijke gevoel.

Vandaar dat ik vaak zeg dat je ruim genoeg zou moeten kunnen hebben aan maximaal 2 zinnen.
Sterker nog, wanneer mensen een zin beginnen met “ik heb het gevoel dat…” dan gaat het vrijwel nooit over gevoel maar bijna altijd over een mening. Die twee moet je niet met elkaar verwarren.

04b – “ik vind”

Vervolgens heb je één zin om te zeggen wat je vind. Je vind natuurlijk nog veel meer dan dat maar dat heeft geen zin om het allemaal te willen zeggen. Het gaat namelijk om een gesprek!

een monoloog is géén gesprek

Één zin is genoeg. Als je jezelf daaraan houdt dan kan je namelijk jouw ideeën uit gaan wisselen en ideeën gaan bijschaven zodat het gezamenlijke ideeën worden.
Dan kan je het samen ééns worden over dingen… òf “samen twees”, natuurlijk. Want je hoeft het niet niet altijd eens te zijn. “agree to disagree” is een goede uitkomst. Dan weet je tenminste waar je partner ècht staat in plaats van dat één van de twee zich moet aanpassen aan de ander omdat jullie het eens zouden moeten zijn.

05 – “ik vraag je” (-01-)

En eigenlijk is er dan vrijwel altijd wel ergens een vraag. Een appèl om iets te doen of te laten, een vraag om aanvulling of instemming… Sterker nog, er zijn bijna altijd wel meer dan één vraag. Maar het is waarschijnlijk echt handiger om het bij één vraag tegelijk te houden.

Dat heeft te maken met het feit dat één vraag leuk is om te krijgen maar als je meerdere vragen in één keer gaat krijgen dan wordt de kans ook kleiner dat je de hoop houdt om al die vragen van jouw partner ook te kunnen gaan beantwoorden.

Ik vraag je om even goed na te denken over het kenmerk van een vraag. Op een vraag kan je òfwel een “ja” krijgen, òfwel een “nee”. Als iemand geen “nee” mag antwoorden op jouw vraag, dan was het dus géén vraag. Dan was het een opdracht, of een eis of iets anders. Maar géén vraag!

En verder… het is een vraag!.. Dat betekent dat “nee” óók een mogelijk antwoord is… Één “nee” is al niet leuk om te geven, maar twéé “nee”-s moeten geven in één keer, dat kan de communicatie lelijk opbreken.

Dus sta even stil bij jouw behoeften, bij jouw wensen. Probeer dat in het hier-en-nu te houden en gerelateerd aan de dingen die je ziet, voelt, fantaseert, vindt…
Dàn is één “ik vraag je <…>” ook bevredigend. Daar kan je partner iets mee doen.
Een klont aan vragen in één keer werkt vooral als een verstopping in het communicatie proces.

Stel je vraag, en dan wacht je op antwoord. …Of je stelt eerst nog even de tweede vraag.

 

Eventueel: “ik vraag je om te herhalen”(-02-)

(ook dit is een ‘tussenvraag’ -die in het begin vaak wel handig is-)
Het is een vaak nogal ongemakkelijke vraag die juist heel belangrijk is als de communicatie regelmatig uit de klauw dreigt te lopen tussen jullie: “ik vraag je om even te herhalen (wat je mij hebt horen zeggen)” Let er op dat je dat niet te docent-achtig laat klinken, dan kunnen mensen ineens enorm in de weerstand schieten omdat ze niet meer jou voor zich zien maar hun minst favoriete leeraar.
Je kunt er iets achter zeggen als “want ik weet niet zeker of ik duidelijk was” of iets dergelijks. Dat haalt de scherpe kantjes een beetje van deze vraag.

Kijk, soms is helemaal duidelijk dat de boodschap aan is gekomen en dan kan je dit rustig over slaan. Maar regelmatig is er bij misverstanden in een relatie toch vooral sprake van misverstanden doordat mensen een verschillende emotionele taal spreken. Als je dan allebei vooral bezig bent om de dingen harder in je eigen taal te vertellen dan zul je waarschijnlijk al snel zien:

“We zeggen elkaar vooral steeds hetzelfde… maar dan alleen telkens iets harder

Veel schreeuwpartijen ontstaan vooral uit mis-verstaan. Daarom is het goed om even te checken wat jouw partner eigenlijk heeft gehoord. En dat is dus géén overhoring. Het is niet dat jouw partner het had moeten verstaan. Jij zelf had namelijk de verantwoording om het duidelijk te zeggen in de taal van jouw partner. Dus als jouw partner -voordat ie antwoord geeft op de eerste vraag- iets anders zegt dan dat jij meende te hebben gezegd dan moet je niet boos worden. Dan is het echt niet verstandig om met statements te komen als “jij luistert ook niet!”.
Nee, dan neem je jouw verantwoordelijkheid op als weg-wijzer en dan zeg je iets als: “oh nee, lieverd. Ik ben blij dat ik je even vroeg om het te herhalen want je hebt echt iets anders gehoord dan dat ik het bedoelde te zeggen. Mijn fout. Ik probeer het nog een keer.” …en dan zou mijn tip zijn dat je iets meer probeert om de taal van jouw partner te gebruiken als je de weg uit probeert te leggen van de route in jouw hoofd… want je kan dus inderdaad nog wel een keer hetzelfde zeggen maar dat had de vorige keer al niet het gewenste resultaat.
En ik zou dan zeker aandacht besteden aan dat vooral ook jouw vraag ook goed begrepen is. Want het zou jammer zijn als jouw partner enthousiast aan de slag gaat met de dingen die jij gezegd hebt in hun oren, terwijl jij dus iets anders bedoelde te vragen.

Over en weer

Natuurlijk, als jouw partner dezelfde vragen vasthoudt dan is de eerste “ik zie”-stap (in dit geval dus “ik hoor je zeggen”-stap) eigenlijk ook al een herhaling van wat jij gezegd hebt.
Maar als jullie vragen ook duidelijk zijn, als ook duidelijk is waar die vragen vandaan komen, dan blijft het hele communicatie proces duidelijker.

een collega relatietherapeute zegt wel eens: “Sometimes, it takes ONE to tango!

Het aardige is: als jij jezelf er in traint om je aan dit rijtje te houden dan zal je waarschijnlijk gaan merken dat het antwoord ook steeds vaker zal bestaan uit een waarneming, een fantasie, een gevoel, een mening, een wedervraag (en misschien zelfs even een check of jij wel snapt wat jouw partner bedoelde)…
Dan zal je zeer waarschijnlijk zien dat jouw partner ook met ik-boodschap communicatie begint, gewoon omdat duidelijkheid in de samenwerking aanstekelijk is… en anders -als dat niet zo is- dan kan je altijd nog eens vragen om even deze post te lezen…

Communicatie met ik-boodschappen is een uitwisseling van wat er werkelijk is, nu. Zonder mooipraterij voor jezelf of voor de ander, zonder dwang of manipulatie…
Jij bent een “ik”, ik ben een “ik” en samen kunnen we proberen om een “wij” te vormen…


<<< terug naar deel 8 <<<    >>> door naar deel 10 >>>


Als je hierover meer wilt weten of als je het hier wat uitgebreidere over wilt hebben met me, laat het me even weten:

 

cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*

Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen


zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Advertenties

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.