Gedachten over ‘Weerstand’… (bij #verslaving) – 01

Questions:
“Waarom wordt er toch telkens weer zo veel aandacht gegeven aan ‘weerstand’ bij de behandeling van verslaving? Want het lijkt zo duidelijk herkenbaar dat er verandering moet komen, toch?”,
“Waarom is het dan toch zo lastig om in beweging te komen voor die ‘verslaafden’? En waarom heeft de behandeling van verslaving zo schrikbarend slechte resultaten?”
of ook
“Hans, ik hoorde jou een paar keer behoorlijk afgeven op het gebruik van het woord ‘weerstand’ bij de behandeling van mensen met een verslaving. Waarom is dat?”
Answer:
Er zijn m.i. een aantal dingen die náást elkaar ervoor zorgen dat het enorm lastig is om een proces van verslaving vlot te trekken in de richting van controle.
Dat is vaak uitgelegd als “weerstand” en dan wordt er met een verwijtend vingertje naar ‘die verslaafden’ gewezen. Maar ik denk dat het belangrijk is om deze dingen helder voor het voetlicht te trekken want het is nogal een klus.


Weerstand…

Het heeft niet zo zeer te maken met de twee vormen van weerstand van de cliënt(!) die wel worden beschreven door therapeuten:

  • a- een ‘weerstand’ (van de klant) tegen de uitkomst van het proces (de outcome-resistance), of
  • b- een weerstand (van de klant) om ermee aan de slag te zijn (de proces-resistance).

Nou is de moeite die een cliënt moet doen en het doel van de cliënt zelf natuurlijk hartstikke belangrijk om goed om over na te denken, samen met jouw cliënten als coach/therapeut. Maar er zijn redenen in de manier waarop ons brein werkt, in de manier waarop we naar oplossingen zoeken, in de manier waarop we onze gedachten vertalen naar gedrag en in het hopen op toekomst en niet als onbelangrijkste factor: er zitten redenen voor weerstand in de manier waarop de coach zijn klant benadert die ‘weerstand’ laten ontstaan.

Als ik jou als integrative addiction coach, of als partner, of als self-coach ergens bij kan helpen, laat me dat dan weten.
Hans West
Integrative Addiction Management (individuele, en partner coaching) sinds 1996.

En voor de ‘self-coaches’: dat geldt dus ook net zo hard als jij jouw eigen coach bent!

Maar waar het in deze posts over gaat: Als je al dies aspecten op een rij zet, dan is het in mijn ogen een beetje erg ‘makkelijk’ om als coach/therapeut vervolgens verwijtend naar de klant te gaan zitten wijzen., dat dáár de weerstand zit.


Dopamine en het gevoel van ‘belang!’

Laten we ‘makkelijk’ beginnen bij de verslaving in het brein. De Nucleus Accumbens is een kerntje in ons brein dat ons vrij letterlijk “aan” zet tot actie, en in die zin staat het centraal in “motivatie”. Dopamine wordt erg vaak mis verstaan als “plezier”-neurotransmitters (een prikkelstofje van het brein dat plezier zou veroorzaken) maar dat is echt een misvatting die inmiddels een hele reeks aan blogs op het internet heeft veroorzaakt waarin mensen op zoek zijn naar zoveel mogelijk dopamine.
Dat is een misvatting, ik vertel daar elders meer over (lees: Hoe kan ik in het nieuwe jaar het dopamine-gehalte in mijn brein verhogen?) maar dopamine is veel meer een stofje dat te maken heeft met de verwachting van plezier dan met het ervaren van plezier zelf. Dopamine is een typische “in gang zetter”, het is in verschillende delen van ons brein het stofje dat belangrijk is om in beweging te komen, en dat geldt zéér waarschijnlijk op verschillende niveaus van abstractie, niet alleen voor de beweging zelf maar ook voor het “in beweging komen”. En omdat ons bewustzijn vaak een beetje achter de waarheid van het moment aan hobbelt, is waarschijnlijk de ervaring dat “het ‘goed’ voelt om in actie te komen eerder verbonden aan het feit dat je al aan het lopen bent met een verwachting, dan dat het daadwerkelijk verbonden is met het ding waar je naartoe loopt. Het ‘goede gevoel’ is waarschijnlijk eerder verbonden met de jacht naar iets, dan met het ‘iets’ zelf. Zoals het misschien nog lekker is om te drinken voor iemand met een alcoholverslaving (dat hoeft namelijk niet eens meer zo te zijn eigenlijk, als de verslaving genoeg gegroeid is).. maar de ellende ontstaat misschien nog wel veel meer in iemands leven omdat het zo belangrijk voelt om te kunnen drinken, de mogelijkheid nog eerder dan het drinken zèlf. De rust die er ontstaat als je stiekem een slok kunt pakken is echt veel belangrijker dan het genot van die slok zelf.

De maatschappelijke veroordeling (die door veel mensen met zelf een verslaving klakkeloos wordt overgenomen) is dat mensen gebruiken omdat ze het leuk of lekker vinden. Als je dàt als reden ziet voor het gebruik wordt het inderdaad makkelijk om jezelf of jouw klant te veroordelen. Maar wanneer je begrijpt dat je aan je klant de volgende moeilijke boodschap zal moeten leren uitleggen dan begrijp je dat “weerstand van de klant” bijna het karakter van “blaming the victim” krijgt:

Wees eens eerlijk, was het werkelijk alléén maar lekker om te gebruiken de laatste tijd? Vroeger ja!
Maar de laatste tijd?
….Als je snapt wat je brein doet dan begrijp je hopelijk dat jouw middel iets is dat heel belangrijk voelt. Maar dat het iets is dat misschien eigenlijk niet belangrijk is, ook al voelt dat dus wèl zo.
En het draait er niet om dat jij niet zou mogen genieten… Juist wel! Het draait er om dat jij weer leert om breed te genieten en dat je de verantwoordelijkheid hebt om dat middel zo onbelangrijk te maken als het eigenlijk is in jouw toekomst. Zelfs als het nu nog héél belangrijk voelt… (verwacht je werkelijk bij jouw laatste ademteug te denken: “maar ik heb in ieder geval genoeg gebruikt”?)

Maak het zo belangrijk als het voor jouw toekomstige levenskwaliteit is!


De Dopamine-hype

Dopamine is géén genot-stofje. Hoe vaak dat ook is gezegd (vroeger ook door mij), dat is niet zo. Dopamine is véél meer een stofje dat het belang bepaalt van iets. En daarom is het ook logisch dat het kapen van de Nucleus Accumbens veel meer iets zegt over het inmiddels waargenomen belang van dat middel dan het genot van dat middel (ook al is natuurlijk het genot dat er vroeger aan beleefd is belangrijk geweest bij het opstarten van die vicieuze cirkel, een cirkel die zich inmiddels zelf wel draaiend houdt).

Nou heeft ons denkend brein natuurlijk wèl altijd de neiging om achter ons gevoel aan te lopen. De dingen die belangrijk voelen, de dingen waarvan we verwachten dat die ons opluchting gaan geven, dat zijn de dingen die in de inhoud van onze gedachten voor komen. Waar de Cognitieve Gedragstherapie er nog van uit gaat dat ons gevoel over een situatie uitsluitend ontstaat door de gedachten die we hebben over die situatie, de neuro wetenschap laat zien dat dit inmiddels anders is. Want er zijn meerdere niveaus in ons brein.. Van Luc Ciompi kunnen we leren (in zijn Affektlogik*) dat gevoelens ook bepalen hoe we denken, wat we denken…
Dan begrijpen we ineens beter dat de dingen die belangrijk voelen ook bepalen waar we nieuwsgierig naar zijn en in welke richting we geneigd zijn te denken. En als je dat snapt dan begrijpt je ook hoe lastig het is om vervolgens nog geïnteresseerd te zijn in andere dingen dan die stofjes die ons gevoel van belangrijkheid ‘triggeren’. Het maakt dat andere aspecten van het leven minder belangrijk beginnen te voelen.
Dat heeft niet te maken met de ‘persoonlijkheid’ van de ‘verslaafde’, dat heeft te maken met de werking van ons brein.
Je snapt dan ook dat het daarmee lastiger wordt om stappen te doen in de richting van verandering, omdat die andere dingen op een bepaald moment verhoudingsgewijs niet half zo belangrijk voelen als de stappen in de richting van de ‘jacht’ op het verslavende middel.

Een verslaving maakt het extra lastig om de dingen te gaan doen in de richting van zelf-controle.
Dit is mogelijk ook precies de reden waarom we zo lang kunnen blijven hangen in gedachten over de dingen die we zouden moeten doen, eerder dan dat we ook daadwerkelijk dingen gaan doen.

het is echt véél makkelijker om iets anders te “willen gaan doen” dan om iets te doen!

 


Volgende week verder met deel 2!

[Deel 01]
over dopamine en veroordeling
[Deel 02]
over minstens twee paletten
[Deel 03]
over de emoties over verslaving
[Deel 04]
over (jouw/jullie) toekomst

Oh, en als ik jou dus als integrative addiction coach, of als partner, of als self-coach ergens bij kan helpen, laat me dat dan weten.

Hans West

Integrative Addiction Management (individuele, en partner coaching) sinds 1996. Als je geen zin hebt om in de boeken terecht te komen als “verslaafde”, als je wilt dat ik langs kom bij jou i.p.v. je te moeten aanmelden bij instanties… Als je jouw leven zelf in de hand wilt gaan nemen.

(aanvullende theorieën te vinden op West-coaching.nl*)

Mijn vraag aan jou:

Als jij iets hebt gehad aan dit artikel, of jij weet iemand die hier iets aan zou kunnen hebben: gebruik dan de social media sharing-buttons hier beneden om het onder de aandacht van mensen te brengen die er óók iets aan zouden kunnen hebben.


Als je hierover meer wilt weten of als je het hier wat uitgebreidere over wilt hebben met me, laat het me even weten:

cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*

Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen


zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Advertenties

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.