Waarom is handig je eigen smoezenboek® te schrijven? I.A.M. #form – 01-

Question: Hans, wat is het nut van een ‘smoezenboek’ -waar ik je over hoorde praten- en wat isHet ‘smoezenboek’ is een belangrijk instrument voor mensen die hun gebruik willen ontwennen. Het gaat er om dat je een beetje in je eigen hoofd leert kruipen, tenminste het hoofd dat je op je schouders hebt bij trek. Want dat verschilt vaak nogal van je ‘gewone’ hoofd. Waar het om gaat is dat je de ‘smoezen’ onderzoekt waarmee je aan jezelf verkoopt “waarom het een ‘goed idee’ zou zijn om te gebruiken” (terwijl je toch echt anders had afgesproken met jezelf).
Laat me er mee over vertellen:

Als je het met de omgeving van iemand met een verslaving hebt over het ‘smoezenboek’ dan verwachten zij vaak dat dit een hele dikke pil wordt met 100-en smoezen. Maar als je dit goed doet, dan is een smoezenboek meestal eigenlijk maar een vrij dun boekje 🙂


Waar komen de smoezen vandaan?

Wat is een ‘Smoes?
Een ‘smoes’ om te gebruiken is een manier om te denken over gebruik die morgen niet meer klopt. Het is een manier van denken die het gebruik verantwoord maakt, positief maakt. Maar anders dan gewoon een “reden” is het iets waar je achteraf anders op terug kijkt. Een reden om te gebruiken is wat het is, een redelijke reden om wèl te gebruiken. En morgen bestaat de redelijkheid van die reden nog steeds. Een ‘smoes’ heeft meer het karakter van een verkoop-praatje. Een “smoes”, daar kijk je achteraf eerder hoofdschuddend op terug met een “waarom deed ik dat nou toch weer?”

Laten we duidelijk zijn. Een verslaving geeft een gevoel dat niet-verslaafden niet kennen: trek (ook wel craving genoemd). Dat is een diep biologisch gevoel dat het middel nu enorm belangrijk is. Een golf van dopamine geeft op zo’n moment een activatie in de richting van alle gedrag dat met ‘gebruik’ te maken heeft. Het is alsof de deuren worden open gezet en er ontstaat een zuig-kracht in die richting. Het gevoel van een ‘vacuum’ dat ingevuld moet worden.

Ik zie dat wel eens versimpeld voor mij, met een soort van aquarium-pompje met luchtbelletjes als metafoor: wanneer het in het brein vanuit de Nucleus Accumbens als het ware ‘omhoog gaat borrelen’ door ons brein dan kom je eerst door de actie lagen die ons in gang zetten, het ‘zoekerige’ gedrag van de ‘honger’, bijvoorbeeld. En dan ook de voorbereiding, ons lichaam maakt zich klaar voor actie in de richting van gebruik, ons lichaam maakt zich waarschijnlijk ook klaar voor de uitwerking van het middel, je voelt het als het ware al een beetje gebeuren, maar dan tegengesteld. Dan komen de luchtbelletjes door de emotionele lagen: Wat voor gevoel geeft die activatie? Blijft het een lichamelijk gevoel of wordt het ook emotioneel?
Wordt het boosheid, of irritatie -waarschijnlijk met name gericht op de mensen die het gebruik in de weg staan-? Wordt het wantrouwen? Dat mensen je niks gunnen? Wordt het depressieve hopeloosheid of verdriet waardoor je weg wilt kruipen met het enige ‘vriendje’ dat op dat moment nog belangrijk voelt (en je mag maar één keer raden welk vriendje dat dan is).
En vervolgens borrelt het vanuit dat gevoel en vanuit die emotie verder omhoog tot in het deel van het brein dat denkt, het gebied war de wilskracht huist…
En wat je mee maakt, dat is dat er iets heel belangrijk voelt. Daardoor ga je al heel snel nadenken over manieren om voor elkaar te krijgen wat zo belangrijk voelt. Ook omdat door de dopamine alle deuren opengezet worden voor prikkelstromen in de richting van een ‘oplossing’ van dat gevoel.

Dat is niet dom of onverstandig. Dat is gewoon hoe craving werkt. Vergelijk het met iemand met Gilles de la Tourette die eigenlijk ook niet wil schelden omdat er dan allerlei misverstanden ontstaan met de omgeving… Maar het gebeurt wel!.


Wat zeg ik daarmee?

Voorbeelden uit ‘smoezenboeken’ van andere mensen:
“het is nodig want ik zit niet lekker in m’n vel”
“ik ben moe en heb nu energie nodig”
“niemand heeft er last van”
“ik moet misschien dieper zakken voordat ik omhoog kan klimmen”
“rust nodig / mijn kop rustig maken”
“nog ééntje kan wel”
“ik heb zelden een kater (had ik die maar)”
“fuckit / schijtan”
“’t is gewoon nie eerlijk”
“als ik niet gebruikt had was dan had ik het best wel gekund (selfhandicapping)”
“ik koop per doos want de wijn is per doos in de aanbieding en het gaat toch wel op…”

Dit betekent, dat is dat iemand die zich in de loop der tijd genoeg verslaving op de hals heeft gehaald heeft bij momenten van sterke ‘trek’ zal merken richting het gebruik, dat er dan steeds meer (steeds vaker, steeds langer, steeds intenser) gedachten ontstaan over gebruik, of waarschijnlijk vooral over de dingen die dat gebruik mogelijk kunnen maken (want het ‘scoren’ lijkt nog bijna belangrijker dan het gebruik vaak). En de manieren waarop jij aan jouw favoriete middel zou kunnen komen die zijn natuurlijk ook eindeloos. Dus daar kan je erg lang over na blijven denken. Hoewel, het gaat steeds harder trekken richting gedrag, en niet alleen maar gedachten. Waardoor een volgende uitglijder natuurlijk waarschijnlijker wordt

Ik zeg altijd:

Je kunt niks doen aan de eerste gedachte. Je kunt iets doen aan de tweede gedachte. Je kunt leren de eerste gedachte niet al te serieus te nemen en er niet over dóór te denken.

Je kunt leren dat dat eerste gevoel nou eenmaal af-en-toe omhoog zal komen in dit leven. En het is iedere keer weer een gevoel dat je aanzet tot (achteraf onhandige) acties en dat dit gevoel de deur op zet naar gedachtes die onhandig zijn omdat ze je er nog meer trek van zal gaan krijgen als je daarover verder blijft nadenken. Maar “ik moet er niet aan denken” is natuurlijk ab-so-lute onzin*

Wat je wèl kunt doen is duidelijkheid scheppen op zo’n moment en iets anders belangrijk maken. Iets dat je gaat doen. Misschien niet per sé iets leuks want als je trek hebt dan is het moeilijker om te genieten van iets anders dan van jouw middel. Maar iets nuttigs misschien.
In ieder geval iets anders


Eindeloze verkoop-praatjes?

De manieren om dat gebruik dus aan jezelf te verkopen, die zijn eigenlijk niet zo eindeloos. Ondanks dat de omgeving van iemand met een verslaving vaak het idee heeft dat “je als verslaafde duizend smoesjes hebt…” Maar als je daar héél even degelijk naar kijkt dan zie je al dat het er eigenlijk maar een paar truuks zijn. Soms op verschillende manieren verwoord…

En we doen er verstandig aan om die verkoop-truuks te leren herkennen zodat we er minder snel ‘in tuinen’.


Kolom 01 – Wat zijn jouw favoriete smoezen?

Juist om jou te helpen om er op zo’n moment niet nodeloos over dóór te denken is het in deze oefening juist dat ik je vraag om er van te voren over na te denken:

Wat zullen jouw belangrijkste smoezen zijn die jij graag zult willen geloven op momenten dat je dreigt uit te glijden?

Ik raad je echt aan: Schrijf je smoezen op en leer ze kennen! op de één of andere manier maakt het uit als we de dingen opschrijven en niet alleen maar gaan vinden dat we dat op die momenten zouden moeten kunnen herinneren (terwijl je al vaak genoeg aan jezelf hebt bewezen dat het tijdens trek toch ineens anders functioneert).

Dat ‘sinking feeling’
Mensen die serieus verslaafd zijn en die vaak genoeg zijn terug gevallen die merken vaak dat ze bij bepaalde gedachten al een zweem van misselijkheid of angst voelen. Terecht, omdat het de smoezen zijn waarmee ze zichzelf in de ellende zullen brengen!

Schrijf ze voor jezelf op zodat je ook alvast een beetje terecht bang kan worden van je eigen manier van denken als je ze begint te denken! (…)
En natuurlijk kan je daar doorheen gebruiken zodat je die terechte angst niet meer voelt… er zijn immers ook mensen die proberen door hun Refusal heen te zuipen.

Maar als je dat sinking feeling voelt:

Eigenlijk is die misselijk makende angst -voor jouw eigen gebruik- een prachtig kompas dat er even iets schort aan jouw manier van denken…
Waarschijnlijk verkoop je jezelf smoesjes op dat moment!


Kolom 02 – De Bull Shit van de smoes(90%)

Begrijp me goed zo’n smoes voor jezelf is waarschijnlijk voor een goeie 90% complete onzin!. Inhoudelijk, als je er beter naar kijkt (dat doen we verderop) klopt het gewoon vaak niet. Het is Alleen maar een korte termijn verhaal, Of het gaat vooral over het wegwerken van lastige gevoelens en niet het leren omgaan ermee.. Je ziet het ook vaak aan de reactie van de volgende morgen. “Hoe heb ik dat kunnen denken?” zeggen mensen vrijwel altijd weer tegen zichzelf.

Nou, het antwoord op die laatste vraag is eigenlijk niet zo moeilijk: Omdat je het vaak genoeg hebt gedacht!
Dingen die we váák genoeg denken die gaan we als “waarheid” ervaren, ook al zijn ze nog zo onzinnig (dat is de reden waarom sommige politieke partijen hun versimpelde gedachte zo vaak herhalen. Het is een truuk die Trump bijvoorbeeld ook veel toepast in zijn speeches. Als hij een leugen vertelt dan vertelt hij ‘m gelijk 3 keer achter elkaar).

En dan is het natuurlijk ook nog eens zo: deze gedachten zijn waarschijnlijk oorspronkelijk ooit best wel een beetje waar geweest, destijds. Dus dan denk je die “smoes”-gedachte al snel vaak genoeg, zodat je ‘m ook gaat geloven.

Smoezen -zoals alle ‘beliefs’- zijn gedachten die we al zó vaak gedacht hebben, dat we er niet meer over dóór denken of dat nog steeds wel zo is. We nemen ze gelijk voor ‘waar’ aan. Hoe onhandig ze inmiddels ook zijn.


Maar de 10% Waarheid die er ook in zit?

Maar er is mijns inziens nog een andere, misschien wel belangrijker, reden waarom het moeilijk is om die smoes-gedachte los te laten… Omdat die smoes niet 100% Bull Shit is!..
90% B.S. misschien… dat wel!… Maar er zit eigenlijk ook vrijwel altijd wel ergens 10% waarheid in verscholen, die maakt dat het moeilijk is om de hele gedachte als ‘onzin’ weg te zetten in je hoofd.
Sterker nog, er zit zelfs váák een gezond/helend aspect in de oorsprong van de smoes.

Als ik deze gedachte onder collega’s in de verslavingszorg uit, dan wordt die gedachte niet altijd warm ontvangen. “Dat zijn alléén maar toestemmende gedachten! Die moet je niet denken! Je helpt iemand niet als je ‘m laat twijfelen!” krijg ik dan wel te horen. Nou ben ik het helemaal eens met dat laatste. Want dit zoeken naar de 10% waarheid is er juist op gericht om de twijfel aan het daglicht te brengen. Daarom is het ook zo belangrijk om het op te schrijven.
Wanneer je naar de smoezen kijkt die mensen hebben voor gebruik dan zie je vaak dat er een ‘gezonde kern’ in zit, een heilzame herkomst die misschien onder gesneeuwd is geraakt in de loop der jaren van regelmatig gebruik. En je brein verzet zich als het ware tegen het inleveren van dat heilzame aspect en de gedachte dat het “echt alleen maar onzin” zou zijn, zoals ze je dat graag zouden willen laten geloven in veel andere verslaving-behandelvormen.

Stel toch eens voor dat een mens eigenlijk best vaak mogelijkheid heeft om te herkennen wat goed zou zijn voor hem. Stel, dat er -al zeker in het eerste begin van het gebruik- heilzame elementen in het middel zaten, groei-elementen? Dat die misschien zelfs een onderdeel waren van de reden waarom iets zo “lekker” is voor de één terwijl de ander met dezelfde drug niet zo veel merkt? Stel dat het middel je wijst op een behoefte in je brein die goed en gezond is, maar te ‘makkelijk’ wordt ingevuld door de ‘quick fix’ van het middel?

Juist door het gedifferentieerd integratief te bekijken, kunnen we vaak ineens meer grip krijgen op die ‘smoes’-gedachten. Omdat we de gezonde aspecten, de heilzame en de ware aspecten van de smoes óók mee nemen in het behandelproces en duidelijker kunnen scheiden van de 90% B.S. van het verhaal.
Voor het vinden van passende persoonlijke oplossingen is juist dat “10%-waarheid-idee” een belangrijke gedachte. Dus ik vraag altijd in te vullen in de derde kolom, náást die 90% Bull Shit die jouw smoes óók is, wat is de 10% waarheid die er in zit? Wat is de boodschap waar we iets mee moeten doen om deze smoes achter ons te kunnen laten?


Wat betekent dit voor mijn dagelijks leven?

Als we serieus nemen dat een biologische verslaving een chronische aandoening is, dan is het waarschijnlijk ook een goed idee om het terugwinnen van controle ook zo te bekijken. Daar bedoel ik mee, dat we dus niet gaan kijken naar ‘iets dat op enig moment gedaan kan worden om er voorgoed vanaf te komen’ maar veel meer als een dagelijks iets!

Wat kan ik dagelijks doen om met mijn chronische aandoening om te gaan zodat ik er zo min mogelijk last van heb. Het is een chronische gevoeligheid voor bepaalde prikkels die mij ‘triggeren’ en dat kunnen prikkels zijn die buiten mij liggen of die binnen mij liggen. Dus als er bepaalde interne triggers zijn -meer op emotioneel/ psychologisch vlak-, wat kan ik dan veranderen zodat ik die triggers minder tegen kom.

Anders gezegd: als het oplopen van de gevoelens die horen bij bepaalde behoeftes of bij bepaalde emoties maakt dat de ‘cravings’ op een bepaald moment getriggered worden, dan zal ik andere manieren moeten vinden in de toekomst om met die dingen om te gaan zodat die gevoelens niet meer op dezelfde manier hoeven op te oplopen tot het punt van ‘triggeren’.
Precies dit noem ik altijd “de les van de smoes voor mijn dagelijks leven”…
Wat kan ik veranderen in mijn dagelijkse leven om dit anders te laten verlopen?
Dit kan zo divers zijn als de redenen die onder de smoes liggen en moet eigenlijk voor iedere factor weer opnieuw bekeken worden. Laten we het daar over hebben als we de 10% waarheid onder de smoes hebben uitgepeuterd…

(simpele oplossingen voor ingewikkelde problemen laten voornamelijk het ingewikkelde probleem voort bestaan)


Wat smoezen op een rij

Laten we volgende week eens inhoudelijk kijken naar een aantal van dit soort ‘smoes-gedachten’ om dit eens wat praktischer en meer bruikbaar te maken.

-1- Wat is een smoezenboek?


Uitleg over de vraag wat een smoezenboek eigenlijk is

-2- Wat zijn die smoezen bijvoorbeeld?


Een aantal voorbeelden van smoezen die je zou kunnen (h)erkennen

-3- Smoezenboek Formulier


Een formulier dat hiervoor bruikbaar is


Als je hierover meer wilt weten of als je het hier wat uitgebreidere over wilt hebben met me, laat het me even weten, dan maken we een afspraak, wat mij betreft.
Hans

cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*

Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen


zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.