Over schaamte, goed/fout-denken en oplossingen bij verslaving

Ik zie veel mensen waar eigenlijk andere issues onder hun verslaving blijken te zitten. Issues die als het ware ‘opgelost’ lijken te worden door het gebruik waardoor het lijkt alsof je geen aandacht aan de onderliggende issues hoeft te besteden.
Één van de issues die ik regelmatig ‘onder verslaving uit zie kruipen’ dat is een verlammende schaamte en zelf-veroordeling.

Schaamte is niet nuttig en niet nodig!!!

Natuurlijk helpen de dingen die er mislopen door een verslaving niet echt bij het oplossen van het schaamte-probleem en de schaamte helpt allerminst voor het probleem op het gebied van overmatig gebruik…
Maar omgekeerd is het wel telkens zo dat het gebruik lijkt te ‘helpen’ tegen schaamte. Schaamte zit immers in de hoek van angsten en met name alcohol is natuurlijk een hele goeie angstremmer (natuurlijk alleen maar op de korte termijn).


Schaamte als probleem

En ik zeg niet dat de schaamte terecht is. Ik zeg alleen dat het gevoel van schaamte zo groot wordt als het gebruik stopt dat het moeilijk wordt om er mee om te blijven gaan.

Shame may yield to a harshly self-critical dialogue that acts as a policing power, meant to serve and protect oneself from yet again experiencing it. This may entail a script, internal guidelines that support highly unrealistic expectations, which may include the need for perfection and to always be right. In an effort to escape feeling shame, they’re intent on proving others wrong.
Bernard Golden, Ph.D

Sterker nog, het is niet eens altijd zo dat mensen het ook als zodanig herkennen. Vaak zijn mensen zelfs ook zó geoefend in de verdediging tegen dat schaamte-gevoel dat ze zelf niet eens meer echt merken hoeveel schaamte er eigenlijk speelt, zó goed zijn ze er in geworden om schaamte te overschreeuwen of te vermommen.


Schaamte voor/door verslaving

Waarom ik schaamte onder verslaving best een ding vind om over na te denken, dat is omdat een heleboel benaderingen van verslaving juist enorm inspelen op het gevoel van schaamte. Door mensen te vertellen dat ze niet veel meer zijn dan hun verslaving, door de schuld voor misverstanden uitsluitend bij “de verslaafde” te leggen. Überhaupt door veel te denken in termen van “wie is er schuldig?” en door veel Zwart/Wit te denken in termen van “Goed of Fout” (en natuurlijk als ‘de verslaafde ben jij degene die ‘fout’ is) bereik je over het algemeen juist extra schaamte… en om aan dat gevoel te ontsnappen dus ook weer extra gebruik.


Schaamte als ingang voor therapie???

Nou is die schaamte natuurlijk wel een open deur. Hij was al groot en door het gebruik is zeer waarschijnlijk nog extra schaamte ontstaan omdat je jezelf niet aan je eigen afspraken houdt. Dus het is misschien ook wel ‘makkelijk’ om die open deur te kiezen als ingang voor therapie. Met lekkere duidelijke “one-size-fits-all” oplossingen die voor “iedereen werken”
Dat sluit zo fijn aan bij mensen die zich toch al schamen omdat je ze dan kan vertellen dat ze het “goed doen” (of zij zich daar nou gelukkig door voelen of niet). Je vertelt ze gewoon wat ze allemaal moeten doen (alsof zij zichzelf dit nog niet verteld hadden) en dat ze “fout zijn” als ze het niet helemaal doen zoals jij zegt dat het moet.

Maar je kunt mensen niet een ‘goede’ manier van leven in schamen!

Sterker nog, je hoort met regelmaat, mensen met deze combi van verslaving en schaamte zeggen: “pak mij maar stevig aan hoor, anders leer ik het nooit! (…) Alsof het antwoord buiten hen ligt!

Dat is een véél te grove versimpeling. ‘De oplossing’ van verslaving is niet éénduidig. Het draait er juist om dat je ieder je eigen oplossingen vindt voor je eigen (onderliggende) problemen (van voor de verslaving en door de verslaving).


Meervoud, niet enkelvoud

Je kunt een verslaving niet simpel ‘oplossen’… je kunt wel oplossingen vinden bij de problemen van door (en voor) verslaving.

Er is niet één weg die je ‘goed’ kunt gaan om het te ‘overwinnen’. Het is een aspect van jezelf waar je hoogst waarschijnlijk dagelijks aandacht voor zal moeten hebben. En als je eens uitglijdt dan doe je er verstandig aan om ervan te leren en bijna zeker zal je moeten opkrabbelen na iedere uitglijder.
Dus (zelf) veroordeling heeft niet zo veel zin. Sterker nog kennis van zelf-acceptatie en oefening ervan helpt waarschijnlijk beter om gebruik in de hand te houden dan de ontkenning van het feit dat een individuele oplossing een vaak herhaald probleem is geworden.

Maak jezelf niet wijs dat er één oplossing zou zijn en dat je ‘fout’ bent als je niet ‘helemaal goed’ bent. Stap voor stap is de weg.
En misschien heb je iets aan de volgende spreuk als je in de spiegel kijkt

Traue keinem Ort, an dem kein Unkraut wächst.

Vertrouw een plek niet als er nergens onkruid groeit…
Als er geen ‘slechte’ kantjes aan iets zitten…
dan is het waarschijnlijk eigenlijk niet echt goed.

Als ik met je mee kan denken, laat het me weten.

Hans West

Integrative Addiction Management (individuele en partner coaching) sinds 1996. Als je geen zin hebt om in de boeken terecht te komen als “verslaafde”, als je wilt dat ik langs kom bij jou i.p.v. je te moeten aanmelden bij instanties… Als je jouw leven zelf in de hand wilt gaan nemen.

(aanvullende theorieën te vinden op West-coaching.nl*)

Mijn vraag aan jou:

Als jij iets hebt gehad aan dit artikel, of jij weet iemand die hier iets aan zou kunnen hebben: gebruik dan de social media sharing-buttons hier beneden om het onder de aandacht van mensen te brengen die er óók iets aan zouden kunnen hebben.


Als je hierover meer wilt weten of als je het hier wat uitgebreidere over wilt hebben met me, laat het me even weten:

cupofteacupofcoffee

…als je eens (eventueel anoniem) wilt praten
bij een kopje thee of koffie?..
dat kan!*


Zelf aan de slag?: Praat eens met Hans .. *klik hier*

Of -als gezegd- drink eerst eens samen met Hans een kopje koffie* om je te informeren?

• Zie FAQ’s •

Gratis en zonder verplichtingen


zelfs geen emailadres als je niet wilt 🙂

PraatmetHans.nl

Last van verslaving? PraatmetHans .nl

Geef hier jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.